9 curiositeiten over de manen van de leeuw

De leeuw is de enige katachtige die een manen heeft. Hier brengen we je 9 fascinerende curiositeiten erover.
9 curiositeiten over de manen van de leeuw

Laatste update: 13 mei, 2022

De manen van de leeuw zijn een duidelijk aspect dat mannetjes van vrouwtjes onderscheidt. Deze katachtigen tonen hun superioriteit en dominantie met hun flamboyante, elegante, imposante haar. Heb je je echter ooit afgevraagd waar hun manen voor dienen, en of er leeuwen zijn die ze niet hebben?

Als je hier nieuwsgierig naar bent, ben je hier op de juiste plaats. Hier brengen we je enkele verbazingwekkende kenmerken in verband met de manen van de leeuw.

9 curiositeiten over de manen van de leeuw

Een leeuw

De leeuw (Panthera leo) is een grote, vleesetende katachtige en een behendige, snelle jager. Zijn manen zijn een onderscheidend kenmerk. Ze verschijnt bij mannetjes als een dikke laag haar die zich rond het gezicht en de hals tot boven de oren uitstrekt en ze zelfs kan bedekken. Hier zijn enkele interessante feiten in verband met dit opvallende kenmerk.

1. De oorsprong van de leeuwenmanen

De geschiedenis van de leeuwen begon in Afrika, ongeveer 2 miljoen jaar geleden. Van daaruit verspreidden ze zich naar andere continenten (Azië, Europa en Amerika). Volgens bewijsmateriaal in grotschilderingen wordt gedacht dat de eerste van deze katachtigen geen manen hadden.

Een van de hypothesen is dat deze eigenschap zo’n 200 tot 300 duizend jaar geleden in Afrikaanse populaties verscheen. De dieren met deze eigenschap hadden een zeker selectief voordeel, waardoor de leeuwen met een manen zich in de rest van de continenten konden uitbreiden en de exemplaren die er geen hadden vervangen.

2. De leeuw is de enige katachtige met manen

Binnen de katachtigenfamilie (Felidae) zijn er ongeveer 40 soorten, waaronder tijgers, jaguars, luipaarden, cheeta’s, poema’s, en andere katten (zowel wilde als tamme). Hiervan is de leeuw het enige exemplaar met manen. Dit is een duidelijk kenmerk van seksueel dimorfisme.

3. Ze variëren van leeuw tot leeuw

De manen zijn variabel van kleur. Ze kunnen variëren van blond tot roodachtig, tot bruinachtig. Over het algemeen hebben oudere leeuwen donkerder tinten in hun manen. Er zijn ook verschillen waargenomen in dichtheid, waarbij sommige leeuwen dikkere manen hebben dan andere.

Deze verschillen in het uiterlijk van manen hangen af van verschillende factoren, zoals genetica, leeftijd, testosteronproductie en zelfs klimatologische omstandigheden.

4. Leeuwen worden zonder manen geboren

Hoewel het waar is dat de manen een onderscheidend en opvallend kenmerk zijn bij mannetjes, worden ze er niet mee geboren. Hun ontwikkeling vindt plaats tussen 11 en 12 maanden leeftijd, wanneer jonge leeuwen beginnen met de hormonale productie van testosteron, een interessant gegeven betreffende de groei van deze katachtigen.

5. Het vergemakkelijkt de voortplanting

De functie van de manen is het vergemakkelijken van de voortplanting, want het is een opvallend kenmerk waar vrouwtjes veel aandacht aan besteden. Dit komt omdat ze de gezondheidstoestand en het vechtvermogen van het mannetje weerspiegelt.

Leeuwinnen willen voor hun nageslacht sterke, gezonde, langlevende en vruchtbare exemplaren, d.w.z. met lange, donkere manen. Dit zorgt voor een betere verdediging van de troep en haar nakomelingen.

Oorspronkelijk dacht men dat leeuwen manen hadden om zich beter te kunnen verdedigen tijdens gevechten met andere leeuwen. Dit was omdat ze zo beten in het halsgebied konden vermijden. Tegenwoordig is deze hypothese verlaten, want recente studies (Engelse link) bevestigen de voortplantingsvoordelen van leeuwen met betere manen.

Manen zenden ook informatie naar andere leeuwen over de kans dat ze een gevecht tussen mannetjes zullen winnen. Een leeuw zou kunnen afzien van een gevecht met een rivaal met een langere, donkerdere manen.

6. De manen van de leeuw produceren meer warmte

Zoals de logica ons zegt, hoe meer haar, hoe hoger de lichaamstemperatuur en zo is het ook met manen. Niet alles is dus rozengeur en maneschijn en ook de koning van de jungle kan hittestress krijgen dankzij zijn beste attribuut.

Er is enig onderzoek (Engelse link) dat deze premisse bewijst. Het onderzoek toont ook aan dat de lengte en dichtheid van manen seizoensgebonden of geografisch kunnen variëren, dankzij de heersende klimatologische omstandigheden.

7. Leeuwinnen hebben geen manen nodig

Manen zijn een in het oog springend attribuut, maar ze komen ook met een hoge prijs. Leeuwen kunnen door deze eigenschap zichtbaarder zijn voor prooien en aan behendigheid inboeten. We hebben ook gesteld dat ze meer warmte produceren en meer energie verbruiken.

Leeuwinnen hebben meestal de leiding over de jacht, en dus zou een manen hun werk hinderen. Op deze manier lopen ze meer kans onopgemerkt te blijven.

8. Zijn er leeuwen zonder manen?

Hoewel het verrassend lijkt, bestaan er leeuwen zonder manen: die van Tsavo, een Nationaal Park in het zuiden van Kenia, in Afrika. Anders dan in andere delen van de wereld hebben de mannetjes in dit gebied ofwel heel weinig of helemaal geen manen.

De verklaring is eenvoudig, het is een plaats van extreme hitte en weinig jaarlijkse regenval, dus het hebben van een manen zou heel riskant zijn voor leeuwen vanwege de energie die ze zouden verliezen.

9. En leeuwinnen met manen?

De manen van een leeuw

Onze laatste curiositeit is even verrassend – er zijn ook leeuwinnen met manen! De waarnemingen werden gedaan in Botswana, in de Okavango Delta, met betrekking tot vijf vrouwtjesleeuwen. Bovendien vertoonden ze mannelijk gedrag, zoals veelvuldig luid brullen, geursporen achterlaten, of zelfs andere vrouwtjes bestijgen.

De hypothese is dat dit gevallen zijn van leeuwinnen met een hogere testosteronproductie. Ook wordt aangenomen dat ze onvruchtbaar zijn.

Zoals je misschien gemerkt hebt, heeft elke aanpassing van dieren een reden. De manen van de leeuw hebben een doel dat goed door onderzoek ondersteund wordt. Ze zijn meestal bij mannetjes aanwezig om ze een voortplantingsvoordeel te geven. Dit is echter niet altijd het geval, en je weet nu dat je op een dag de kans kunt krijgen een mannetjesleeuw zonder dit kenmerk te zien, of een leeuwin met manen! This might interest you...

11 curiositeiten over poema’s
My Animals
Lees het op My Animals
11 curiositeiten over poema’s

Enkele van de curiositeiten over poema's zijn dat ze niet kunnen brullen, dat ze tot 10 meter kunnen springen en dat ze hun prooi verbergen.



  • Arita, H. (2008). Los leones de Tsavo. Ciencias, 90, 16-19.
  • Gilfillan, G., McNutt, J., Vitale, J., de Iongh, H., & Golabek, K. (2016). Rare observation of the existence and masculine behaviour of maned lionesses in the Okavango Delta, Botswana. African Journal of Ecology, 55(3), 383–385.
  • Kays, R., & Patterson, B. (2002). Mane variation in African lions and its social correlates. Canadian Journal of Zoology, 80, 471–478.
  • Patterson, B., Kays, R., Kasiki, S., Sebestyen, B. (2006). Developmental effects of climate on the lion’s mane (Panthera leo). Journal of Mammalogy, 87(2),193–200
  • West, P., & Packer, C. (2002). Sexual selection, temperature, and the lion’s mane. Science, 297(5585):1339-43.
  • Yamaguchi, N., Cooper,A., Werdelin, L., MacDonald, D. (2004). Evolution of the mane and group-living in the lion (Panthera leo): a review. Journal of Zoology, 263, 329–342.