Kunnen zwaluwen het weer voorspellen?

Alle diersoorten hebben in hun omgeving te maken met verschillende weersomstandigheden, dus hebben sommige mechanismen ontwikkeld om veranderingen in het weer op te merken.
Kunnen zwaluwen het weer voorspellen?

Laatste update: 10 juni, 2022

Je hebt misschien wel eens het gezegde gehoord “als zwaluwen hoog vliegen, wordt het droog weer.” Dit populaire gezegde impliceert dat zwaluwen een verborgen vermogen hebben om het weer te voorspellen. Dat is niet onmogelijk, maar is wel moeilijk te verifiëren. In feite zouden ze niet de enige soort zijn, want er zijn veel dieren die in staat zijn om weersveranderingen aan te voelen. Ontdek of het waar is dat zwaluwen het weer voorspellen.

Hoewel de meeste van deze populaire gezegden geen wetenschappelijke ondersteuning hebben, drukken een paar ervan gedrag uit dat een verklaring heeft. In het geval van de zwaluw zijn bepaalde factoren bekend die dit ongelooflijke vermogen kunnen verklaren. Lees verder en ontdek hoe je aan de vlucht van zwaluwen het weer kunt aflezen.

Wat zijn zwaluwen?

De zwaluw is een kleine vogel die ongeveer 18 centimeter lang is en een spanwijdte heeft van 33 centimeter. Het is een heel bekende soort voor de meeste mensen, omdat ze de neiging hebben in de nabijheid van mensen te leven. Op sommige plaatsen worden ze zelfs gebruikt als indicatoren dat de lente is aangebroken.

De term zwaluw slaat op verschillende soorten die een gevarieerd verspreidingsgebied hebben in het grootste deel van de wereld. De boerenzwaluw (Hirundo rustica), die kosmopolitisch is, is echter het meest geliefd in verschillende geografische gebieden.

Zulke exemplaren leven graag in de buurt van graslanden, gewassen en waterrijke gebieden. Ze hebben zich echter ook aangepast aan stedelijke omgevingen en zijn te zien in verschillende steden.

Het dieet van deze soort is gebaseerd op de jacht op allerlei insecten, zowel aardse als vliegende. Dit veroorzaakt geen overlast, want het is een vogel met uitstekende vliegvaardigheden. Bovendien onderschept hij zijn slachtoffers vaak met opzichtige acrobatiek dicht bij de grond.

Een zwaluw

Is het waar dat zwaluwen het weer voorspellen?

Hoe teleurstellend het ook mag klinken, zwaluwen bezitten geen extra zintuig om het weer te voorspellen. Wel is het waar dat hun gedrag aanwijzingen kan geven dat er een storm op komst is. In tegenstelling tot het Engelse gezegde dat we eerder noemden, zeggen ze in Spanje dat als zwaluwen laag vliegen, dat een teken is van naderende regen (Engelse link).

De waarheid is dat zwaluwen vaak dicht bij de grond vliegen, of er nu onweer op komst is of niet. Dit is namelijk typisch gedrag van hen. Het grote verschil is dat insecten kwetsbaarder worden voor en na regen. Hierdoor zullen zwaluwen lager vliegen om te proberen deze beestjes te vangen.

Het is belangrijk op te merken dat het weer geen invloed heeft op het vermogen van zwaluwen om in de lucht te zweven. Met andere woorden, ze vliegen uit eigen keuze dicht bij de grond. Ze doen dit echter alleen om zich te kunnen tegoed doen aan een sappig feestmaal en zoveel mogelijk prooien te kunnen vangen.

Wat hebben insecten ermee te maken?

Vreemd genoeg hebben insecten, zoals we al eerder opmerkten, wat moeite met bewegen voor, tijdens en na een regenachtige dag. Dit gebeurt omdat de vochtigheid (Engelse link) in de omgeving hun vermogen om te vliegen beïnvloedt, naast het feit dat ze een schuilplaats moeten zoeken om niet te sterven bij wateroverlast.

Vliegende insecten hebben een delicate aerodynamica die gemakkelijk aangetast kan worden. De eenvoudige gewichtsverandering als gevolg van de condensatie van waterdruppels op hun lichaam kan hun mobiliteit beperken, waardoor ze traag worden. Aan de andere kant moeten aardse soorten naar een veilige plaats vluchten, zodat ze gemakkelijker blootgesteld worden.

In feite is het niet alleen de regen die insecten kan treffen; elke verandering in de weersomstandigheden kan een gevaar vormen voor deze wezens. De kou kan ze bevriezen, de hitte kan ze uitdrogen en de wind kan hun exoskelet breken als hij elementen met zich meedraagt. Daarom is het normaal dat ze mechanismen bezitten die hen helpen weersvariaties op te merken.

Bijgevolg voorspelt het gedrag van insecten stormen door wat ze te verduren krijgen en het gevaar dat regen oplevert. Het enige probleem is dat vogels van dit verschijnsel gebruik maken om ze te verslinden, want in tegenstelling tot hen zijn hun vleugels bestand tegen vochtigheid en is het voor hen niet al te moeilijk om te vliegen.

Twee zwaluwen

Waarom wordt dan gezegd dat zwaluwen het weer kunnen voorspellen?

Hoewel het sommige insecten zijn die het weer lijken te kunnen voorspellen, zijn zwaluwen groter en gemakkelijker voor mensen om waar te nemen. Daardoor is het heel begrijpelijk dat deze populaire gezegden naar vogels verwijzen en niet naar de echte boosdoeners.

Zoals gezegd kunnen verschillende populaire overtuigingen op wetenschappelijk niveau verklaard worden met het bewijsmateriaal dat nu bestaat. Er zijn er echter nog meer die niet waar zijn, en voorzichtigheid is geboden alvorens het als waar aan te nemen.

Er valt nog veel te ontdekken, en het is waarschijnlijk dat er in de toekomst nog meer gezegden bewezen zullen worden. Voorlopig moeten we daar maar op wachten en de geheimen ontdekken die de natuur in zich draagt. Wellicht ook interessant voor jou

Hoe kun je zien of je schildpad een winterslaap houdt of dood is?
My Animals
Lees het op My Animals
Hoe kun je zien of je schildpad een winterslaap houdt of dood is?

Onder bepaalde omstandigheden kun je een schildpad die een winterslaap houdt aantreffen, wat je kan doen geloven dat ze dood is.



  • Jaworski, Tomasz & Hilszczański, Jacek. (2013). The effect of temperature and humidity changes on insects development their impact on forest ecosystems in the expected climate change. Forest Research Papers. 74. 10.2478/frp-2013-0033.
  • Paumbo, J. (2010). Weather Can Have Major Impact on Insects. Recuperado el 28 de marzo de 2022, disponible en: https://cals.arizona.edu/crop/vegetables/advisories/docs/WeatherandInsects.pdf
  • Hume, R. A. (1986). Reactions of birds to heavy rain. British Birds, 79(7), 326-329.
  • de Lope Rebollo, F. (1981). Biología comparada de la golondrina común (Hirundo Rustica Rustica L.) y de la golondrina dáurica (Hirundo Daurica Rufula TEMM) en Extremadura. Universidad Complutense de Madrid (Spain).