We vertellen je alles over kippengedrag!

Het gedrag van kippen zit vol verrassingen. Het zijn niet de simpele vogels die iedereen denkt dat ze zijn. Wil je weten waarom?
We vertellen je alles over kippengedrag!

Laatste update: 08 september, 2021

Deze vogels zijn grote onbekenden, vol verrassingen en complexiteit. Echt kippengedrag is een raadsel voor iedereen die geen kippen heeft, ondanks alle jaren dat ze in menselijke omgevingen zijn gedomesticeerd.

Kippen zijn vogels die behoren tot de orde Galliformes, specifiek tot de familie Phasianidae. Hun wilde voorouders waren in staat om kleine afstanden te vliegen, maar de huidige soorten kunnen nauwelijks naar de top van een boom klimmen. Het zijn kleine vogels, ze wegen maximaal 4 kilo, maar je zult zeker van ze gaan houden na het lezen van dit artikel.

Kippengedrag

Kippen zijn meer dan de helft van de dag bezig met het zoeken naar voedsel. Het zijn schuwe vogels en zelfs bij boerderijen hebben ze te maken met roofdieren, zoals vossen, marterachtigen of wolven. Als ze niet aan het foerageren zijn, is het gebruikelijk dat ze een aantal van deze gedragspatronen vertonen als ze zich in een geschikte omgeving bevinden :

  • Fladderen: Ze klappen met hun vleugels met kracht, maar zonder te vliegen. Het is een beweging die is ontworpen om hun vleugels losser en sterker te maken, maar ook om oude veren te laten vallen en te controleren op parasieten.
  • Verzorging: Door met hun kop en snavel olie uit hun uropygiale klier te halen, polijsten en poetsen kippen hun veren.
  • Thermoregulatie: Kippen zijn erg gevoelig voor hoge temperaturen, dus ze hebben verschillende gedragingen om af te koelen bij warm weer. Sommigen van hen drinken water in plaats van te eten, spreiden hun vleugels of hijgen met een open snavel. Als ze het daarentegen koud hebben, pluizen ze meestal hun veren om lucht vast te houden en zo warm te blijven.
  • Zandbaden: Deze bezigheid heeft maatschappelijke functies – je ziet het ze vaak doen in groepjes – , thermoregulatie en zelfzorg, want zo ontdoen ze zich ook van mijten en andere parasieten die ze bij zich kunnen hebben.
Kippengedrag

Sociaal kippengedrag

Het zijn gezellige vogels die hiërarchisch zijn georganiseerd. Met behulp op elkaar pikkenbepalen de hennen hun dominantie totdat er een alfa overblijft, die meestal de beste slaap- en eetplaats inneemt, meestal naast de dominante haan. Onderdanig gedrag wordt getoond door de kop te laten zakken en te vluchten met de benen licht gebogen.

Hanen hebben hun eigen hiërarchie, parallel aan die van de vrouwtjes, die ook territorialiteit en dreigend gedrag omvat.

Meestal bestaan groepen uit een dominante haan, misschien een ondergeschikte jonge haan, en de hennen. De mannetjes vervullen de rol van beschermers van de groep en de vrouwtjes volgen hen binnen het territorium dat ze markeren als het hunne. Het is gebruikelijk om alle kippen te zien rusten rond het mannetje, dat rechtop en waakzaam blijft.

Wanneer de groepen ongeveer 25 individuen bereiken, is de pikorde voldoende om de rust in de groep te bewaren. Op plaatsen waar meer dan 80 exemplaren op elkaar zijn gepakt – zoals in de grote pluimveehouderijen – komen aanvallen echter vaker voor en is de hiërarchie meer gebaseerd op lichaamsgrootte en kam.

Bovendien kunnen kippen onderscheiden of een ander exemplaar hun directe verwant is of niet. Ze hebben de neiging om gemakkelijker allianties aan te gaan met die verwante kippen. Het introduceren van nieuwe leden aan de groep kan leiden tot ernstige aanvallen als ze niet correct worden gedaan. Bijzonder kippengedrag, nietwaar?

Communicatie bij kippengedrag

Meer dan 30 verschillende vocalisaties zijn gedocumenteerd bij kippen. Allemaal met hun eigen functie: eieren leggen, waarschuwen voor gevaar en zelfs vredige geluiden als ze allemaal samen rusten. De hanen zijn degenen die ‘s ochtends hun beruchte kraaien laten horen, hoewel het gebruikelijk is om ze de hele dag wel te horen maar minder vaak.

reproductief gedrag

Kippen zijn polygame vogels, dat wil zeggen, het dominante mannetje is degene die zich voortplant met de vrouwtjes van de groep. In grote groepen zie je echter enkele monogame paren, waarbij de haan zijn partner beschermt tegen andere mannetjes. De meestvoorkomende gedragingen bij de voortplanting van kippen zijn deze:

  1. Verleiding: De haan vertoont de grootte en kleur van zijn kuif en borst. Vervolgens laat hij een vleugel op de grond zakken en beweegt in cirkels in een baltsdans. Vrouwtjes, als ze ontvankelijk zijn, laten hun kop zakken en heffen hun staarten op.
  2. Eieren leggen: Eenmaal bevrucht zoeken de hennen naar plaatsen op de grond, beschermd door struiken of stro als ze in een ren leven, met een geschikte temperatuur om hun eieren te leggen.
  3. Incubatie: Tijdens deze periode wordt gezegd dat de kip “broeds” is. Ze kan gewicht verliezen en wat veren in de borst- en buikstreek, wat de overdracht van warmte naar de eieren vergemakkelijkt. De incubatie duurt ongeveer 20 dagen, gedurende die periode verlaat de kip het nest alleen om een korte wandeling te maken, te eten en te drinken.

Eetgedrag

Kippen brengen het grootste deel van hun wakkere uren door met foerageren naar voedsel, ze krabben met hun poten over de grond en pikken dan naar wat ze in de grond vinden. Ondanks dat ze voornamelijk graaneters zijn, kunnen ze ook kleine insecten consumeren.

Hun gedrag is verschillend afhankelijk van het voedsel dat ze consumeren. Als het een insect is, zullen de kippen het eerst pikken om zijn reactie te zien. Als het zichzelf verdedigt en als gevaarlijk wordt beschouwd, laten ze het met rust en lopen weg.

Kippengedrag onder stress

Stress bij kippen is vooral waargenomen in pluimveebedrijven. Daar leven ze in overvolle verblijven en ze kunnen hun natuurlijke gedrag niet uitvoeren. Op deze plaatsen is het gebruikelijk om ernstige aanvallen en ander gedrag te zien, zoals het volgende:

  • Pikken: Dit bestaat uit het plukken van de eigen veren. Je ziet dan op een gegeven moment de huid verschijnen.
  • Kannibalisme: soms wordt het pikken zo hardnekkig dat ze uiteindelijk de huid doorboren en hele stukken weefsel opeten.
  • Vogelhysterie : In andere gevallen is de stress zo intens dat de hennen uiteindelijk korte vluchten maken of ongecontroleerd fladderen. Er ontstaat paniek die zich meestal naar de rest van de vogels verspreidt.
Ken jij het gedrag van kippen

Zoals je kunt zien, blijft kippengedrag niet beperkt tot kakelen en krabben op de grond. De mensen die voor hen zorgen, weten dat hun hiërarchie complex is en dat hun communicatie efficiënt is. Als ze verder kijken dan het stigma dat ze alleen ter consumptie dienen, ontdekken ze sociale, nieuwsgierige, empathische vogels met een ongelooflijk moederinstinct. Wellicht ook interessant voor jou

7 dingen om te weten voordat je een kippenhok gebruikt
My AnimalsLees het op My Animals
7 dingen om te weten voordat je een kippenhok gebruikt

Als je overweegt om een kippenhok voor in je tuin te kopen of te bouwen, dan zijn er een paar dingen die je moet weten voordat je aan de slag gaat.



  • Costa, L. S., Pereira, D. F., Bueno, L. G. F., & Pandorfi, H. (2012). Some aspects of chicken behavior and welfare. Brazilian Journal of Poultry Science14, 159-164.
  • The Startling Intelligence of the Common Chicken. (s. f.). Scientific American. Recuperado 26 de julio de 2021, de https://www.scientificamerican.com/article/the-startling-intelligence-of-the-common-chicken/?error=cookies_not_supported&code=0995b0f1-4b7c-41a2-af57-e9b2037249f2
  • Edgar, J. L., Lowe, J. C., Paul, E. S., & Nicol, C. J. (2011). Avian maternal response to chick distress. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences278(1721), 3129-3134.