Jak zwierzęta reagują na nadmierne bodźce

Superstymulacje lub bodźce ponadnormalne mogą występować naturalnie lub sztucznie (przez człowieka). Obydwa mają ten sam efekt, unikając normalnej reakcji i wywołując przesadną reakcję, która prowadzi do różnych szkód dla zwierząt.
Jak zwierzęta reagują na nadmierne bodźce
Cesar Paul Gonzalez Gonzalez

Napisane i zweryfikowane przez biolog Cesar Paul Gonzalez Gonzalez.

Ostatnia aktualizacja: 23 stycznia, 2023

Istoty żywe postrzegają swoje środowisko za pomocą sygnałów wykrywanych przez ich narządy zmysłów. Bodźce te pozwalają im interpretować otoczenie i organizować odpowiednią reakcję na każdy scenariusz. Wszystko zależy jednak od ich intensywności, ponieważ jeśli są to nadmierne bodźce, mogą wywołać nieoczekiwaną i równie nadmierną reakcję.

Superstymulacje mogą oddziaływać na różne gatunki zwierząt, w tym na ludzi. Dlatego interesujące jest poznanie ich możliwych skutków i konsekwencji w życiu codziennym. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej na ten temat.

Co to jest bodziec?

Bodziec to wewnętrzny lub zewnętrzny sygnał, który jest odbierany przez naturalne zmysły zwierząt. Jej główną funkcją jest dostarczanie informacji o środowisku otaczającym organizm. Dzięki czemu może on działać w najlepszy sposób, który zapewni mu przetrwanie.

Rodzaj reakcji zmienia się wraz ze wzrostem lub spadkiem intensywności bodźca. Oznacza to, że zwierzęta mają pewien stopień zdolności adaptacyjnych, który pozwala im radzić sobie ze zmieniającymi się warunkami w środowisku. Jednak niektóre gatunki wyżej cenią silne bodźce. Może to prowadzić do konfliktów, kiedy są wystawione na działanie superbodźców, czyli nadmierne bodźce.

Kot liże palec, czy to reakcja na nadmierne bodźce?

Czym jest nadmierny bodziec?

Jak sama nazwa wskazuje, nadmierne bodźce to reakcje, które przekraczają normalną intensywność pewnych zdarzeń. To z kolei wywołuje przesadną reakcję, która może, ale nie musi wpływać na zwierzęta.

Na przykład pszczoła miodna (Apis mellifera) jest przyciągana przez kwiaty z pyłkiem, ponieważ stymulują one jej wzrok poprzez swoje kolory. Jeśli jednak umieścimy przed nim obiekt emitujący bardziej uderzający kolor na długości fali ultrafioletowej (superstymulus), z pewnością będzie go preferował, nawet jeśli nie będzie to kwiat.

Chociaż preferowanie silniejszych bodźców pełni funkcję adaptacyjną, ma to zastosowanie tylko wtedy, gdy środowisko znajduje się pod taką samą presją ewolucyjną. W przypadku pszczół kwiaty o jaskrawych kolorach są bardziej opłacalne dla zapylaczy, więc to normalne, że niektóre są bardziej atrakcyjne od innych.

Problem pojawia się, gdy środowisko ulega drastycznym zmianom. Zniszczenie siedliska, gatunki inwazyjne i dodatkowo pojawia się jeden lub więcej nadmiernych bodźców, które utrudniają pszczołom percepcję. Ponieważ są one silniejsze niż normalne bodźce roślinne, odpychają pszczoły od kwiatów i uniemożliwiają zapylanie, co jest szkodliwe dla obu stron.

Jak nadmierne bodźce wpływają na zwierzęta?

Nie wszystkie zwierzęta są podatne na nadmierne bodźce, ale te, które ich doświadczają, mają negatywny wpływ na swoją populację. Dzieje się tak dlatego, że wiele gatunków pasożytów wykorzystuje to uprzywilejowanie do inwazji i wywierania wpływu na swoich żywicieli, co prowadzi do różnych szkód.

Najlepszym przykładem jest kukułka (Cuculus canorus), dobrze znany pasożytniczy ptak, który składa swoje jaja w gniazdach innych gatunków, by je inkubować. Chociaż prawie zawsze wytwarzają skorupki podobne do skorupek żywiciela, to stosują również kontrastujące kolory, aby nadmiernie pobudzić zmysły zastępczych rodziców i skłonić ich do preferowania swoich młodych.

Jaja kukulcze

Innymi słowy, kukułka rozpoznaje ulubione bodźce ptaków, na których pasożytuje, i wytwarza superstymulację (w swoich jajach), aby skłonić je do przyjęcia swojego potomstwa. Oczywiście wszystko to odbywa się kosztem reprodukcji i wydatków energetycznych gatunku gospodarza.

Czy nadmierne bodźce występują u ludzi?

Podobnie jak inne zwierzęta, również ludzie są podatni na działanie superstymulatorów. Jednak w naszym przypadku proces ten jest nieco bardziej ukryty i może pozostać niezauważony. Niektóre z produktów wykorzystujących to działanie są następujące:

  • Fast food: charakteryzuje się jednym lub kilkoma intensywnymi smakami, które mają duży wpływ na postrzeganie przez ludzi.
  • Sztuka (obrazy, filmy, fotografie itp.): polega na wstrząsaniu obserwatorem za pomocą kolorów o różnej intensywności, obrazów, tekstów, dźwięków i innych kombinacji.
  • Sieci społecznościowe: dostarczają różnych bodźców społecznych, które oprócz tego, że są superstymulujące, mogą uzależniać.

Jak widzisz, nadmierne bodźce występują w prawie wszystkich stosowanych obecnie strategiach marketingowych. W istocie, taki jest cel – zawładnąć zmysłami konsumenta poprzez wyolbrzymione bodźce, aby skłonić go do zakupu jakiegokolwiek produktu.

Nie zdając sobie z tego sprawy, wiele osób pada ofiarą wyolbrzymionych bodźców, które występują w ich codziennym życiu. Ale kiedy już jesteś tego świadomy, łatwiej jest być krytycznym i rozróżniać, co może być szkodliwe lub niepotrzebne w twoim życiu.

To może Cię zainteresować ...
Czy koty domowe potrzebują stymulacji sensorycznej?
My Animals
Przeczytaj na My Animals
Czy koty domowe potrzebują stymulacji sensorycznej?

Aby koty nie miały zaburzeń zachowania lub poważnych chorób, istnieją strategie stymulacji ich w domu. Więcej informacji znajdziesz tutaj.



  • Álvarez, F. (1999). Attractive non‐mimetic stimuli in Cuckoo Cuculus canorus eggs. Ibis, 141(1), 142-144.
  • Labhart, T. (1974). Behavioral analysis of light intensity discrimination and spectral sensitivity in the honey bee, Apis mellifera. Journal of comparative physiology, 95(3), 203-216.
  • Staddon, J. E. R. (1975). A note on the evolutionary significance of” supernormal” stimuli. The American Naturalist, 109(969), 541-545.
  • Vidya, T. N. C. (2018). Supernormal stimuli and responses. Resonance, 23(8), 853-860.
  • Barrett, D. (2010). Supernormal stimuli: How primal urges overran their evolutionary purpose. WW Norton & Company.

Treści zawarte w serwisie My Animals są udostępniane w celach informacyjnych. Nie mogą zastąpić diagnozy, porady czy leczenia u specjalisty. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości najlepiej skonsultować się z zaufanym weterynarzem.