Poczucie humoru – czy występuje u zwierząt?

24 lutego, 2021
Zrozumienie emocji zwierząt to proces, który jest bardzo złożony. Dlatego naturalne jest zastanawianie się, czy odczuwają coś tak, jak my. Na przykład, czy zwierzęta mają poczucie humoru?

Obecnie nadal nie rozumiemy uczuć i emocji świata zwierząt. Próba porównania złożonego świata ludzkich emocji z emocjami innych zwierząt jest co najmniej trudna. A co z pytaniem, czy zwierzęta mają poczucie humoru?

Cała ta kwestia dotyczy stanowiska antropocentrycznego i sposobu, w jaki przekładamy nasze uczucia na inne zwierzęta.

Nie możemy oczekiwać, że zwierzęta będą miały poczucie humoru porównywalne z poczuciem humoru ludzi. Jest tak, ponieważ abstrakcyjne myślenie i złożoność naszego języka na to nie pozwalają.

Istnieją dowody naukowe i obserwacje, które pokazują nam, że zwierzęta mają uczucia, a także złożone emocje. Posiadają bowiem wszystkie kompleksy hormonalne i neuroprzekaźnikowe, które wytwarzają emocje.

Humor i uczucia

Poczucie humoru to zdolność istoty ludzkiej do wyrażania lub odczuwania tego, co jest „zabawne”. Lub też przekształcania trudnych emocjonalnie sytuacji w celu uniknięcia porażki.

Kiedy coś nas rozśmiesza lub bawi, nasz mózg uruchamia mechanizmy, które sprawiają, że czujemy się dobrze. Dzieje się tak również u innych zwierząt, szczególnie tych z dobrze rozwiniętym mózgiem.

rozbawiony szympans

Zabawa i podobne zachowania, bardziej obecne u młodych osobników, są częścią tego, co możemy nazwać poczuciem humoru u zwierząt. Są to walki lub zmagania, które odbywają się w nieagresywnym środowisku.

Sprzyjają tworzeniu więzi między jednostkami w grupie społecznej, tak jak w przypadku ludzi.

Śmiejące się delfiny

Na YouTube znaleźć można popularny film, w którym widzimy dziewczynę wykonującą salta i inne sztuczki przed szkłem oddzielającym ludzi od basenu z delfinami.

Wydaje się, że jeden z nich przygląda się pokazowi dziewczyny i robi miny, które można uznać za śmiech. Czy to może świadczyć o tym, że delfiny mają poczucie humoru?

Grupa naukowców z Uniwersytetu w Linköping w Szwecji odkryła, że ​​niektóre delfiny emitują bardzo specyficzne dźwięki podczas nieagresywnych walk. Innymi słowy, gdy wydawało się, że się bawią.

Następnie przeprowadzili eksperyment, którego wyniki potwierdziły hipotezę.

Kiedy młode delfiny i dorosłe osobniki bawią się lub toczą te nieagresywne walki, emitują serię impulsów ultradźwiękowych z końcowym sygnałem dźwiękowym. Są one niezwykle charakterystyczne i nie występują w prawdziwych walkach między dorosłymi.

Naukowcy doszli do wniosku, że delfiny emitują ten dźwięk, który możemy określić jako śmiech. Dlaczego? Aby zakomunikować, że sytuacja nie jest agresywna i to tylko zabawa,

Aby lepiej to zrozumieć, możemy spojrzeć na to z ludzkiego punktu widzenia. Na przykład, pewne wyrażenia lub słowa mogą być obraźliwe w pewnych okolicznościach. Ale w innym kontekście nie powodują już obrazy.

Poczucie humoru u szczurów

W późnych latach 90. Jaak Panksepp i jego koledzy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego poświęcili się badaniu radości szczurów i stopnia, w jakim ją demonstrowały.

Odkryli, że podczas kopulacji szczury emitują dźwięki z częstotliwością 50 kHz (ultradźwięki niesłyszalne dla ludzi, ale słyszalne dla maszyn).

Jednocześnie zauważyli, że w mózgu szczura aktywowane są obszary związane z radością, dobrym samopoczuciem i przyjemnością.

Ponadto zaobserwowali, że szczury śmiały się, gdy bawiły się ze swoimi towarzyszami. Tak samo zaobserwowali coś podobnego między szczurami i ludźmi, którym ufały. Na przykład, gdy badacz nawiązał pewną więź ze zwierzęciem, jeśli je połaskotał, szczur „śmiał się”.

szczur na ramieniu dziewczynki

Nowsze badania pokazują, że te łaskotki, gdy szczur jest w dobrym nastroju, aktywują obszary mózgu związane z przyjemnością (tak jak u ludzi). Dzieje się tak, o ile szczur ufa łaskoczącemu.

W świetle tych badań i demonstracji poczucia humoru u zwierząt, rozumiemy, że jest jeszcze wiele do zrobienia. Są to jednak wyraźne oznaki, że zwierzęta mają złożone uczucia, tak jak ludzie.

  • Amundin, M. An Acoustic Play-Fight Signal in Bottlenose Dolphins (Tursiops truncatus) in Human Care.
  • Panksepp, J., & Burgdorf, J. (1999). Laughing rats? Playful tickling arouses high frequency ultrasonic chirping in young rodents. Toward a science of consciousness III, 231-244.
  • Panksepp, J. (2007). Neuroevolutionary sources of laughter and social joy: Modeling primal human laughter in laboratory rats. Behavioural brain research, 182(2), 231-244.