Tężec u psa – jak się objawia i jak go leczyć?

23 grudnia, 2020

Tężec jest spowodowany przez neurotoksynę i chociaż trudno w to uwierzyć, nie znajduje się w samym tlenie. Konsekwencje tej choroby mogą być bardzo poważne, i mogą nawet prowadzić do śmierci. Czy wiesz, jak tężec objawia się u psów?

Być może w pewnym momencie życia zastanawiałeś się, czy psy mogą dostać zachorować na tężec. Jeśli tak, to dlaczego nie zaszczepimy ich przeciwko tej chorobie? Chociaż psy mogą cierpieć na tę chorobę, są one na nią stosunkowo odporne.

Dlatego objawy kliniczne są rzadkie u psów. Ludzie i konie są bardzo podatni na tężec, podczas gdy koty są wysoce odporne.

Tężec u psa – przyczyny

Choroba powstaje w wyniku infekcji bakterią Clostridium tetani, która dostaje się do organizmu przez rany. Ważne jest, aby wiedzieć, że C. tetani jest naturalnie obecna w niektórych glebach.

Pomimo tego, co wielu ludzi myśli, C. tetani nie znajduje się w zardzewiałym metalu, ale w brudzie znajdującym się w zardzewiałym metalu!

Warto znać te informacje, ponieważ musimy zadbać o siebie jeśli zranimy się ostrymi przedmiotami. Bez względu na to, czy są zardzewiałe czy nie.

A zatem to brud tak naprawdę nam zagraża. Ludzie ogólnie nie są świadomi, że same bakterie nie powodują choroby. Tężec jest spowodowany przez neurotoksynę, zwaną tetanospazminą.

pies u weterynarza

Bakterie dostają się do organizmu przez ranę i w tym momencie rozpoczyna się zakażenie. Po kilku dniach inokulacji zarodniki bakterii osiągają środowisko pozbawione tlenu i zaczynają wytwarzać toksynę. Toksyna wiąże się z tkankami w układzie nerwowym i wywołuje klasyczne objawy tężca.

Innym interesującym faktem jest to, że bakterie w kontakcie ze skórą zwierzęcia lub przyjmowane doustnie nie powodują żadnych problemów. Bakteria ta wymaga środowiska o niskiej zawartości tlenu do produkcji toksyny.

Objawy kliniczne tężca

Objawy tężca zwykle manifestują się od 5 do 10 dni po początkowym urazie. Jednak w niektórych przypadkach objawy mogą pojawić się wcześniej lub do trzech tygodni po zarażeniu.

Toksyna wpływa na nerwy, rdzeń kręgowy i mózg prowadząc do nadpobudliwości, która powoduje skurcze mięśni. U psów tężec może przybierać dwie formy:

1. Tężec miejscowy

Jest to najczęstsza postać tężca występująca u zwierząt domowych. U chorych psów rozwija się sztywność mięśni kończyn lub mięśni znajdujących się najbliżej rany.

Oprócz sztywności można również zaobserwować drżenie mięśni. Tężec miejscowy może z czasem przejść do tężca ogólnego, chociaż nie zawsze tak się dzieje.

2. Tężec ogólny

W takim przypadku dotyczy on dużych obszarów ciała. Dotknięte zwierzęta mogą chodzić sztywno, z podniesionym lub sztywnym ogonem.

Zwierzęta te mogą stać się tak sztywne, że nie będą w stanie zgiąć nóg, aby wstać. Wiele zwierząt rozwija tak zwaną posturę „konia na biegunach”, gdzie wszystkie cztery łapy są sztywno wyprostowane.

Mięśnie czaszki są często dotknięte przez tężca ogólnego. Wiele zwierząt ma uniesione powieki, pomarszczone czoło z powodu skurczów mięśni, a wargi zamarzają w wyrazie zwanym rictus sardonicus, co oznacza „złowieszczy uśmiech”.

chory pies a tężec
Szczęki są często zamknięte. Dlatego często rozpoznaje się tężec dzięki zablokowanej szczęce. Chore psy mogą nie być w stanie przełykać, co prowadzi do trudności w jedzeniu i nadmiernego wydzielania śliny.

W niektórych przypadkach tężec może powodować skurcze mięśni gardła lub przepony – mięśnia kontrolującego oddychanie – które utrudniają psu oddychanie.

U wielu pacjentów z tężcem ogólnym pojawia się gorączka. Ta gorączka na ogół nie jest spowodowana infekcją bakteryjną, ale ciepłem wytwarzanym przez ciągły skurcz mięśni.

Tężec – leczenie

Leczenie tężca polega głównie na ogólnej opiece podtrzymującej. Leczenie to utrzymuje się, gdy układ nerwowy psa wraca do zdrowia po uszkodzeniach spowodowanych ekspozycją na neurotoksynę.

Psy z rozwiniętym tężcem nie są w stanie chodzić. Z tego powodu wymagają ciągłej opieki pielęgniarskiej.

Opieka obejmuje używanie miękkiej pościeli i częstą zmianę pozycji zwierzęcia, aby uniknąć owrzodzeń („odleżyn”). Ponadto w niektórych przypadkach konieczne jest karmienie psa rurką nosowo-żołądkową lub żołądkową.

pies z chorą łapą tężec
Konieczne jest również zapewnienie pomocy w opróżnieniu pęcherza i unikaniu narażania go na bodźce.

Trzymanie psów w cichym, ciemnym otoczeniu pomaga zmniejszyć bodźce wywoływane przez drgawki wywołane tężcem. Powrót do zdrowia może potrwać tygodnie lub nawet miesiące, ale jeśli zapewni się im doskonałą opiekę pielęgniarską wiele psów może przeżyć.

Szczepionka na tężec nie istnieje

Jeśli zauważysz, że Twój pies ma rany z drutu kolczastego powinieneś natychmiast stanąć w pogotowiu. Prawdopodobnie zastanawiasz się: co dalej? Nie powinien dostać szczepionki na tężec?

Niestety w tym przypadku nie można podać żadnej szczepionki. Istnieje wiele zatwierdzonych przez FDA szczepionek przeciw toksoidowi tężca dla ludzi, koni i owiec, ale nie ma szczepionki przeciw toksoidom dla psów.

Ponieważ tężec występuje stosunkowo rzadko u psów, sprzedaż szczepionki przeciw toksoidowi tężca dla psów prawdopodobnie nigdy nie przewyższy kosztów jej opracowania przez firmę farmaceutyczną. Nic więc dziwnego, że jeszcze się nie została opracowana.

Pomijając kwestię ekonomiczną, istnieją również względy etyczne dotyczące opracowywania szczepionek. W celu zbadania, czy szczepionka toksoidowa działa na psach badacze powinni zainfekować psy tężcem, a następnie spróbować je leczyć.

Zakażenie i wynikająca z niego choroba, leczenie i możliwe skutki uboczne szczepionek mogą powodować sporo cierpienia i śmierć niektórych zwierząt. Ogólnie rzecz biorąc wydaje się, że ta szczepionka nie zostanie opracowana w najbliższej przyszłości.

Jakie środki zapobiegawcze istnieją?

Skoro nie ma dostępnej szczepionki przeciw tężcowi dla Twojego psa, jak możesz go chronić przed tą chorobą?

Po pierwsze, należy dokładnie i ostrożnie oczyścić każdą ranę. Ukąszenia i rany kłute wiążą się ze szczególnym ryzykiem rozwoju tężca. Jeśli Twój pies dozna obrażeń skonsultuj się z weterynarzem.

Ponadto należy ściśle monitorować zachowanie Twojego psa w przypadku pojawienia się otwartej rany. Jeśli zauważysz sztywność w miejscu urazu nie czekaj dłużej i skontaktuj się z weterynarzem.

Im szybciej wykryje się i zacznie leczyć tężec, tym lepsze szanse na wyleczenie będzie miał Twój pies.

  • Liu-Wu, Y. C., & Orozco-Cárdenas, A. (2014). Tratamiento de las mordeduras de perro. Revista medica de costa rica y Centroamérica71(610), 289-292.
  • Hernández, C. M. (2009). Tétanos en un perro: caso clínico. REDVET. Revista Electrónica de Veterinaria10(4), 1-4.
  • Font i Pla, X. (1992). Tétanos en el perro. Clínica veterinaria de pequeños animales12(3), 0181-190.
  • Sánchez, M. (2018). Presentación de un caso de tétanos en un canino.