Bzygowate – poznaj je bliżej!

Wobec zanikania niektórych gatunków błonkoskrzydłych bzygowate stanowi dobrą alternatywę jako zapylacze w wielu środowiskach. Dowiedz się o nich więcej.
Bzygowate – poznaj je bliżej!

Ostatnia aktualizacja: 04 listopada, 2021

Owady to liczne bezkręgowce o różnych strategiach, dzięki którym udaje im się przetrwać. Wśród nich mamy szczególną grupę, która wyglądem przypomina pszczoły i osy, ale wcale nie są jadowite. To duże i efektowne muchy: chcesz je poznać? Zobaczmy, czym są bzygowate.

Zwierzęta te są bardzo interesującymi muchówkami kosmopolitycznymi, głównie ze względu na ważne funkcje, jakie pełnią w ekosystemie. Tutaj szczegółowo przedstawiamy, czym są bzygowate, jaki jest ich wygląd fizyczny, czym się żywią i niektóre aspekty ich cyklu życiowego.

Czym są bzygowate?

Jak wspomnieliśmy na początku, bzygowate to niektóre rodzaje owadów zaliczane do rzędu muchówek i rodziny Syrphidae. Są kosmopolityczne, czyli można je spotkać w różnych częściach świata (poza Antarktydą).

W jej grupie opisano 284 rodzaje i 6545 gatunków, które istnieją znane pod nazwą bzygi i kwiaty lub muchy kwiatowe, ze względu na ich zdolność do latania i nawyki żywieniowe. Pełnią różne role w ekosystemie: są zapylaczami, a gatunki pełnią rolę zwalczania szkodników w uprawach.

Bzygowate podczas zapylania

Bzygowate jako zapylacze

Owady te wyróżniają się rolą zapylaczy. Ta rola jest realizowana w wieku dorosłym ze względu na ich nawyki żywieniowe.

Bzygowate są drugimi najważniejszymi owadami, jeśli chodzi o zapylanie niektórych gatunków roślin (po Hymenoptera). Stwierdzono również, że są przydatne w wielu różnych uprawach, zarówno nadrzewnych, jak i zielnych. Jako przykład mamy bzygowca Eristalis tenax, zapylacz w uprawach polowych.

Te muchówki są generalistami, to znaczy nie ograniczają się do określonego rodzaju rośliny. Jednak niektóre gatunki mają preferencje. Kwiaty, które służą jako atraktanty, mają takie cechy jak jasne odcienie (białe lub żółte), obfite wytwarzanie nektaru i pyłku oraz łatwy dostęp.

Jakie są bzygowate?

Muchy kwiatowe ulegają zmianom w swoim cyklu życiowym. Dlatego opiszemy je zarówno w fazie dorosłej, jak i niedojrzałej.

Kwiat muchy w dorosłym stadium

Dorosłe osobniki mają różne kształty, rozmiary i kolory. Niektóre okazy mają zmniejszone wymiary, inne są większe, o wartościach od 4 do 25 milimetrów długości.

Jedną z najciekawszych rzeczy w ich wyglądzie fizycznym jest ich podobieństwo do wyglądu pszczół i os. Ponadto bzygowate mają brązowy, pomarańczowy lub żółty kolor, któremu zazwyczaj towarzyszą zaakcentowane pasy na ich brzuchu. Poza kolorami i kształtem, niektóre bzygowate nawet naśladują je zachowaniem.

Wszystko to zostało opracowane jako metoda obrony przed wrogami. Strategia ta jest znana jako Mimikra batesowska, która polega na naśladowaniu jakiejś cechy organizmu niebezpiecznego (w tym przypadku trującego) przez organizm nieszkodliwy.

Mimikra batesowska sprawia, że bzygowate wydają się bardziej przerażające, dzięki czemu unikają drapieżników.

Muchy przesiewające mają korpus podzielony na 3 sekcje: głowę ze zredukowanymi czułkami i dużymi oczami (jak inne muchy), tułów z 6 krótkimi nogami i skrzydłami (jedna para funkcjonalna, druga przekształcona w przezmianki) oraz odwłok. Niektóre gatunki mają szczupłe ciała, inne krzepkie, owłosione lub bezwłose.

Unikalnym aspektem tej rodziny jest obecność żyły w funkcjonalnych lub błoniastych skrzydłach, zwanej żyłą pozorną.

Niedojrzałe formy

Te muchówki mają kilka stadiów larwalnych w kształcie robaków, bez zdefiniowanych nóg i głowy. Niektóre larwy występują w środowiskach wodnych, inne żyją na lądzie. Mogą też mieć długi ogon, ale to nic innego jak syfon oddechowy, przez który oddychają w środowiskach wodnych.

Jaja są na ogół białawe i bardzo małe. Poczwarki są twarde ze względu na przekształcenia naskórka w ostatnim stadium larwalnym.

Co jedzą bzygowate?

Jak można się spodziewać po ich roli zapylającej, dorosłe bzygi spożywają nektar i pyłek. Są stałymi bywalcami kwiatów, natomiast larwy odżywiają się w zupełnie inny sposób. W związku z tym przedstawiają 3 różne rodzaje odżywiania:

  • Larwy fitofagiczne: w tym przypadku mamy niedojrzałe formy, które żywią się żywymi tkankami roślinnymi. Niektórzy mogą również żywić się grzybami (mykofagi).
  • Larwy saprofagiczne: te, które zużywają rozkładającą się materię organiczną. Występują w różnych środowiskach wodnych lub wilgotnych, takich jak między innymi ekskrementy, drewno i gnojowica.
  • Larwy drapieżne: to te, które żywią się innymi owadami, zwykle miękkimi ciałami (m.in. mszyce lub mszyce, mączliki i wełnowce). Wyróżniają się one rolą biokontrolerów.

Cykl życia

Bzygowate przechodzą przez kilka etapów swojego cyklu życiowego. Larwa wyłania się z jaja, po czym następują kolejne stadia larwalne, następnie następuje przemiana w poczwarkę i na końcu wyłaniają się osobniki dorosłe. Czas trwania każdego okresu i całego cyklu różni się w każdym przypadku w zależności od konkretnych warunków środowiskowych.

Niektóre gatunki badano w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Przykładem jest drapieżny bzyg Pseudodoros clavatus, którego całkowita długość cyklu wynosi 13,6 dni (2 jako jajo, 6 jako larwa i 5,6 w fazie poczwarki) w temperaturze 25°C. Ten przedział zależy od gatunku.

Bzygowaty na liściu

Poznanie bzygowatych, ich diety i cyklu życiowego jest przydatne dla poprawy upraw warzyw, ponieważ są one ważnymi muchówkami ze względu na ich istotną rolę jako zapylaczy. Ponadto niektóre larwy są drapieżnikami szkodników, co zwiększa ich przydatność w przemyśle rolniczym.

To może Cię zainteresować ...
Jak wyeliminować mszyce z roślin?
My Animals
Przeczytaj na My Animals
Jak wyeliminować mszyce z roślin?

Rolnicy muszą wiedzieć, jak usuwać mszyce z roślin, ponieważ ten szkodnik może łatwo doprowadzić do zagłady upraw roślinnych.



  • Arcaya, E., Mengual, X., Pérez-Bañón, C., & Santos, R. (2018). Aspectos biológicos de Pseudodoros clavatus (Fabricius) (Diptera: Syrphidae) alimentado con el áfido de las leguminosas Aphis craccivora Koch (Hemiptera: Aphididae). IDESIA (Chile), 36(2), 269-274.
  • Maza, N., Sopena, Y., Assaf, M., Paz, M., & Jaime, A. (2014). Las “moscas de las flores” (Diptera: Syrphidae) en Lules, Tucumán. Revista agronómica del noroeste argentino, 34 (2), 234-235.
  • Rader, R., Howlett, B., Cunningham, S., Westcott, D., Newstrom-Lloyd, L., Walker, M., Teulon, D., & Edwards, W. (2009). Alternative pollinator taxa are equally efficient but not as effective as the honeybee in a mass flowering crop. Journal of Applied Ecology, 46(5), 1080-1087.
  • Stefanescu, C., Aguado, L., Asís, J.D., Baños-Picón, L., Cerdá, X., García, M., Micó, E., Ricarte, A., & Tormos, J. 2018. Diversidad de insectos polinizadores en la península ibérica. Ecosistemas, 27(2), 9-22.