Żaba pirenejska: środowisko i cechy charakterystyczne

Żaba pirenejska jest bardzo licznym płazem na Półwyspie Iberyjskim i w południowej Francji. Można ją znaleźć w tymczasowych i stałych zbiornikach wodnych, a jej śpiew rozbrzmiewa latem.
Żaba pirenejska: środowisko i cechy charakterystyczne
Samuel Sanchez

Napisane i zweryfikowane przez biolog Samuel Sanchez.

Ostatnia aktualizacja: 15 listopada, 2022

Półwysep Iberyjski jest jednym z najbardziej zróżnicowanych biologicznie regionów Europy, gdzie w różnych ekosystemach żyje około 60 000 gatunków zwierząt. Jednak płazy (klasa Amphibia) są bardzo słabo reprezentowane w biocenozie hiszpańskiej, ponieważ tylko 32 z 7500 istniejących gatunków skolonizowały te tereny. Jedną z nich jest żaba pirenejska.

Ten przyjazny płaz zamieszkuje stawy i wodopoje na terenach śródziemnomorskich, dając o sobie znać swoją wrzaskliwą pieśnią i odgłosami podczas skoków do wody w lecie. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o żabie pirenejskiej (Pelophylax perezi) i jej cyklu życiowym, to jesteś we właściwym miejscu.

Siedlisko żaby pirenejskiej

Przede wszystkim należy zauważyć, że gatunek ten jest endemiczny dla Półwyspu Iberyjskiego i południa Francji. Została wprowadzona na Wyspy Kanaryjskie i Baleary, ale nie są one uważane za część jego pierwotnego zasięgu. Jest to bardzo wytrzymały i plastyczny płaz, czego dowodem jest fakt, że zajmuje wszystkie regiony Portugalii i Hiszpanii bez wyjątku.

Wysokość nad poziomem morza jest jedynym czynnikiem ograniczającym jej ekspansję (nie występuje powyżej 2400 m n.p.m.), ponieważ żabie pirenejskiej nie przeszkadzają niekorzystne warunki klimatyczne. W każdym razie jest to gatunek o wybitnie wodnym cyklu życiowym i powinien zawsze przebywać w pobliżu wody, najlepiej w stałych zbiornikach wodnych, które nie wyparowują latem.

Żaba pirenejska

Ten gatunek może wytrzymać temperatury od 3°C do 30°C.

Charakterystyka fizyczna

Zanim zagłębimy się w fizjologię tego gatunku, konieczne jest określenie jego kontekstu na poziomie taksonomicznym. Żaba pirenejska jest płazem bezoogonowym, czyli nie ma ogona. Jest to główna różnica w stosunku do jego bliskich krewnych, takich jak traszki i salamandry.

Jak wszystkie płazy, zwierzę to ma wybałuszone oczy, dość duży pysk w stosunku do głowy i bardzo cienką skórę. Ta ostatnia cecha jest bardzo ważna dla żab, ponieważ przepuszczalność ich naskórka pozwala im na wymianę gazową i bierne oddychanie. U niektórych gatunków nawet 100% pobieranego tlenu pochodzi z oddychania skórnego.

Żaba pirenejska jest średniej wielkości, ma zaokrąglony pysk i fałdy gruczołowe po obu stronach grzbietu od oczu do kloaki. Kończyny przednie mają 4 wydłużone palce, podczas gdy kończyny tylne mają 5 oplatających je palców, które ułatwiają pływanie i poruszanie się w wodzie.

Ubarwienie tego gatunku jest zwykle zielonkawe z czarnymi pasami, choć różni się znacznie między osobnikami i populacjami. Ponadto samce mają bardzo charakterystyczne szarawe worki głosowe, które pęcznieją, gdy śpiewają, by przyciągnąć samice.

Żaby te są zwykle zielonkawe lub brązowawe na grzbiecie, a na brzuchu mają cynamonowy odcień.

Zachowanie żaby pirenejskiej

Jak już powiedzieliśmy, ten płaz jest bardziej wodny niż inni jego krewni. Okazy zawsze przebywają w wodzie lub w jej pobliżu, dlatego często można je zobaczyć w zbiornikach wodnych, stawach, fontannach i lagunach. Można je również spotkać w stromo nachylonych strumieniach i zimnych zbiornikach wodnych, choć nie jest to ich preferencja ekosystemowa.

Jak informuje portal Vertebrados Ibéricos, ten gatunek jest aktywny przez cały rok, choć jego aktywność drastycznie spada zimą. Ponadto, w przeciwieństwie do innych płazów, wykazuje wyraźną aktywność dobową, z fazą wzmożonej aktywności między 11:00 a 16:00 godziną dnia.

Często można zobaczyć młode i dorosłe osobniki opalające się na brzegach zbiorników wodnych, ponieważ są to zwierzęta ektotermiczne, które potrzebują ciepła otoczenia do modulowania swojego metabolizmu. Gdy tylko zbliża się do nich inna żywa istota, gwałtownie nurkują do wody i pozostają pod wodą przez pewien czas, przynajmniej do momentu, gdy zauważą brak zagrożenia.

Odżywianie żaby pirenejskiej

Wszystkie płazy są ścisłymi mięsożercami i żaba pirenejska nie jest tu wyjątkiem. Ten gatunek żywi się zarówno wodną, jak i lądową zdobyczą, ale zazwyczaj poluje na lądzie. Uważa się, że ponad 45% jego menu może być oparte na chrząszczach, tj. małych i średnich chrząszczach. Żywi się również pająkami, równonogami, robakami i wszelkimi bezkręgowcami, które zmieszczą się w jej pysku.

Jako że jest to żaba średniej wielkości (10 cm), może również padać ofiarą małych kręgowców, takich jak małe ptaki i myszy. Należy zauważyć, że larwy lub kijanki żywią się glonami i detrytusem występującym na dnie wód.

Żaba pirenejska i lęgi godowe

Okres lęgowy tego gatunku różni się w zależności od populacji, ponieważ jest on rozprzestrzeniony w całej Hiszpanii, a klimat różni się znacznie w zależności od regionu. W każdym razie profesjonalne źródła szacują, że zaloty i składanie jaj odbywają się między kwietniem a lipcem, zwłaszcza w miejscach, gdzie jest stała woda.

Najbardziej charakterystyczną cechą cyklu reprodukcyjnego tego gatunku jest śpiew samców. Jak już mówiliśmy, mają one wyspecjalizowane worki głosowe, które pęcznieją, gdy osobnik wydaje dźwięk. Ponadto zalotnicy tworzą grupy chóralne składające się z 2 do 6 osobników, a interwały i częstotliwości każdego dźwięku są specyficzne dla danej sytuacji.

Gdy samica zostanie podbita tonem samca, ten obejmuje ją w pachowym “ampleksusie”, wykorzystując modzele przednich nóg do przytrzymania partnerki. Następnie samica wypuszcza do wody od 2000 do 7000 jaj, a samiec uwalnia na nich swoje plemniki, zapładniając je zewnętrznie.

Wylęganie się z jaj kijanek trwa od 5 do 8 dni. Kiedy już swobodnie pływają, zaczynają rosnąć i rozwijać się, osiągając nawet rozmiary 6-7 centymetrów. Kiedy rozwiną się nogi, urosną płuca, a ogony zostaną wchłonięte (około 10 tygodni po urodzeniu), małe żabki po raz pierwszy wychodzą na ląd.

Choć liczba jaj składanych przez każdą samicę może wydawać się ogromna, należy pamiętać, że większość wylęga

nigdy nie przechodzi metamorfozy.

Status ochronny

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) wymienia ten gatunek jako “Gatunek najmniejszej troski (LC)”. Występuje w całym swoim rodzimym zasięgu, ale jego populacje obecnie wyraźnie się zmniejszają. Podobnie jak wszystkie płazy, żaba pospolita cierpi z powodu zanieczyszczeń i zmian klimatycznych.

Niestety, zmiany w użytkowaniu wody i modyfikacje terenu powodują, że gatunek ten traci stawy i oczka wodne, w których żyje i rozmnaża się. Do tego dochodzą jeszcze skutki wycieków chemicznych do wody, wypadków drogowych i zmian klimatycznych.

41% światowych płazów jest zagrożonych wyginięciem. Jest to grupa kręgowców najbardziej dotknięta przez działania człowieka.

Niestety, globalne perspektywy dla płazów nie są zachęcające. Nawet tak odporne gatunki jak żaba pirenejska odczuwają skutki zubożenia ekosystemu. Dlatego też ostatnia myśl mówi sama za siebie: te piękne i delikatne zwierzęta trzeba chronić, zanim będzie za późno.

To może Cię zainteresować ...
Żaba pseudophryne corroboree – niezwykły gatunek
My Animals
Przeczytaj na My Animals
Żaba pseudophryne corroboree – niezwykły gatunek

Obecnie żaba pseudophryne corroboree jest zagrożona wyginięciem z powodu grzyba, który stanowi jego główne zagrożenie. Jest kultowym płazem w Austr...




Treści zawarte w serwisie My Animals są udostępniane w celach informacyjnych. Nie mogą zastąpić diagnozy, porady czy leczenia u specjalisty. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości najlepiej skonsultować się z zaufanym weterynarzem.