Wytrzeszcz u ryb: wszystko, co musisz o nim wiedzieć

Wytrzeszcz to patologia, która zagraża integralności oczu ryb w akwarium. Dowiedz się, dlaczego tak się dzieje.
Wytrzeszcz u ryb: wszystko, co musisz o nim wiedzieć

Ostatnia aktualizacja: 16 sierpnia, 2021

Choroby oczu są normalnym zjawiskiem w akwariach rybnych. Zanieczyszczona woda, brak natlenienia, słaba cyrkulacja lub obecność ostrych przedmiotów w akwarium mogą powodować uszkodzenia aparatu wzrokowego zwierząt żyjących w akwarium. Wytrzeszcz (Exophthalmus) u ryb, znany również jako popeye disease (Ang.), jest jedną z najczęstszych.

Należy jednak zaznaczyć, że u niektórych ryb ta osobliwość występuje jako cecha niepatologiczna. Jeśli chcesz dowiedzieć się wszystkiego o tym schorzeniu, czytaj dalej.

Czym jest wytrzeszcz u ryb?

Wzrok jest bardzo ważnym zmysłem dla wielu gatunków ryb. Oczy tych kręgowców są podobne do oczu ziemskich, ale różnią się od pozostałych tym, że mają soczewki koliste — a nie wypukłe, jak w przypadku ludzi. Mają również czopki i pręciki, komórki wyspecjalizowane w fotorecepcji i odpowiadające za widzenie barw.

Termin wytrzeszcz odnosi się do wysadzenia gałki ocznej ku przodowi, wskutek zmniejszenia pojemności oczodołu lub zwiększenia jego zawartości.

Ten stan może wystąpić u każdego kręgowca, który ma oczy o znacznych rozmiarach w jamie czaszki, takiego jak psy, koty i ludzie. U naszego gatunku zwykle występuje w wyniku choroby Gravesa-Basedowa, zmian pourazowych, guzów i ropni.

Ryby pływają w akwarium

Z drugiej strony ryby mogą również mieć wytrzeszcz, ale może to być on wywołany z przyczyn patologicznych lub spowodowany przez człowieka. Poniżej zbadamy przyczynę tą nietypową dolegliwość narządu wzroku.

Objawy

Jak sama nazwa wskazuje, głównym objawem wytrzeszczu u ryb jest to, że zwierzę ma wybrzuszone, opuchnięte i dziwnie wyglądające oko. Wynika to z nadmiaru płynu w oczodołach, który wywiera nacisk i zmusza oko do większego wypuklenia niż zwykle. W tym stanie często występują jednoczesne infekcje bakteryjne.

Ponadto jest bardzo prawdopodobne, że ryba będzie miała również białawy kolor w gałce ocznej. Ten znak jest przejawem uszkodzenia rogówki spowodowanego nadciśnieniem w oku, naprężeniem mechanicznym i możliwymi patogenami w tkance oka. Jeśli przyczyną jest bezpośrednie obrażenia, obszar może również wyglądać na zakrwawiony.

Przyczyny wytrzeszczu u ryb

Bardzo ważne jest różnicowanie wytrzeszczu w jego 2 wariantach: jednostronnym i obustronnym. Poniżej przedstawiamy specyfikę każdego z nich.

Jednostronny wytrzeszcz

Jeśli tylko jedno z oczu jest uszkodzone, najprawdopodobniej ryba została zraniona przez coś w akwarium. Miejscowy obrzęk i uraz prowadzi do wytrzeszczu oczu, który może wystąpić również przy sporadycznym krwawieniu.

W takich przypadkach najlepszą rzeczą, jaką możesz zrobić, to tymczasowo lub na stałe usunąć wszelkie nienaturalne ozdoby z akwarium. Powinieneś także obserwować, czy ryby w twoim akwarium są kompatybilne, ponieważ okazy innego gatunku mogą atakować chorą rybę.

Obustronny wytrzeszcz

Obustronny wytrzeszcz zwykle występuje z powodu złych parametrów akwarium. W normalnej sytuacji ryby pozostają w idealnej równowadze ze swoim środowiskiem, tracąc i wchłaniając płyny w celu utrzymania równowagi środowiska wewnętrznego. Ten zespół procesów nazywany jest znany jako homeostaza.

Niestety, jeśli nerki, wątroba lub skrzela zwierzęcia nie działają prawidłowo, możliwe jest gromadzenie się płynów w organizmie zwierzęcia. Powoduje to nadmiaru płynu w oczodołach, a tym samym do wytrzeszczu w obu oczach jednocześnie.

Leczenie

Jak wskazują specjalistyczne portale poświęcone opiece nad rybami, wytrzeszcz oczu nie jest łatwy do zwalczenia, ponieważ jest to patologia wieloczynnikowa. Pierwszym krokiem zawsze będzie pomiar poziomu w akwarium – pH, temperatury, amoniaku. Jeśli nie mieszczą się w granicach normy, całe akwarium będzie musiało zostać wyczyszczone i należy dokonać częściowej wymiany wody.

Wytrzeszcz u ryb

Jeśli uszkodzenie rogówki nie jest zbyt poważne, powinno to wystarczyć, aby obrzęk zaczął ustępować. Podczas procesu gojenia niektórzy opiekunowie decydują się również na dodanie soli Epsom w małych dawkach do wody w akwarium. Może one pomóc w zmniejszeniu stanu zapalnego i zapobiegnie rozwojowi patogenów, jak wskazują badania.

Inni opiekunowie również stosują antybiotyki akwariowe o szerokim spektrum działania. Może to zapobiec zapaleniu się obszaru.

Jak możesz zapobiec chorobie?

Zapobieganie wytrzeszczowi oczu jest proste: wystarczy mierzyć parametry akwarium co tydzień i co 7 dni przeprowadzać podmianę 20% wody. Jeśli dno jest utrzymywane w czystości, a cykliczność jest odpowiednia, u zdrowych ryb nie powinna rozwinąć się ta patologia. Pamiętaj również, że znacznie lepiej jest obyć się bez ostrych przedmiotów do dekoracji zbiornika.

Z drugiej strony należy podkreślić, że niektóre ryby – takie jak złota rybka typu teleskopowego – ma wrodzony wytrzeszcz oczu, który został genetycznie wyselekcjonowany w celach estetycznych. W tych przypadkach, wypukłość oczu jest uważana za normalną i jest trwała.

To może Cię zainteresować ...
Latające ryby – poznaj 3 ciekawe gatunki
My Animals
Przeczytaj na My Animals
Latające ryby – poznaj 3 ciekawe gatunki

Latające ryby są przykładem tego, jak niesamowita jest ewolucja. I jak nadaje ona każdemu gatunkowi cechy, które czynią go wyjątkowym.



  • Stephens, F. J., Cleary, J. J., Jenkins, G., Jones, B., Raidal, S. R., & Thomas, J. B. (2001). Pathogenesis and epidemiology of spontaneous exophthalmos in the West Australian dhufish, Glaucosoma hebraicum Richardson. Journal of Fish Diseases, 24(9), 515-522.
  • Biology, NCEA subject resources. Recogido a 10 de junio en https://www.nzqa.govt.nz/assets/qualifications-and-standards/qualifications/ncea/NCEA-subject-resources/Biology/91604-A/91604-EXP-Student2-001.pdf
  • St-Hilaire, S., Price, D., Taylor, S., & Groman, D. (2015). Treatment of diplomonad intestinal parasites with magnesium sulphate at a commercial rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) facility. The Canadian Veterinary Journal, 56(8), 876.
  • CAÑADEL, J. M., & Barraquer, J. (1959). Enhancing effect of corticotrophin on thyrotrophin produced exophthalmos in fish. Endocrinology, 64(6), 1017-1022.
  • Matty, A. J., Menzel, D., & Bardach, J. E. (1958). The production of exophthalmos by androgens in two species of teleost fish. Journal of Endocrinology, 17(3), 314-NP.