Zwierzęta wędrowne: wszystko, co musisz o nich wiedzieć

10 kwietnia, 2021
Wiele gatunków zwierząt migruje z powodu presji środowiskowej. Warunki zmuszają je do udania się na część roku do innego siedliska w celu znalezienia nowych zasobów. Zobacz, jak podróżują zwierzęta wędrowne.

Każdego roku zwierzęta wędrowne wyruszają w długą podróż w poszukiwaniu nowych zasobów. Nie wszystkie robią to w tym samym czasie, ale każdy gatunek ma swój własny cykl, który powtarza się każdego roku.

Zmiany w przestrzeni, pogodzie i dostępności zasobów to główne powody migracji zwierząt. Podróż jest często długa i pełna różnych przeszkód, a niektóre osobniki mogą jej nie przeżyć. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej o tym niesamowitym zjawisku naturalnym.

Na czym polega migracja?

Migracja jest naturalnym zdarzeniem, w wyniku którego zwierzęta są instynktownie zmuszane każdego roku do przenoszenia się do innego siedliska. Zwykle dzieje się to o tej samej porze każdego roku, a nowe siedlisko może być oddalone o wiele kilometrów.

W związku z tym nie wszystkie przemieszczenia zwierząt są klasyfikowane jako migracja. Aby zakwalifikować dane zjawisko jako migrację zwierząt, musi ono spełnić następujące kryteria:

  • Podróż musi mieć określoną długość i czas trwania. Niektóre migracje trwają wręcz miesiącami.
  • Musi istnieć wyraźna różnica między nowymi i starymi siedliskami.
  • Migracja jest regulowana przez wewnętrzny zegar biologiczny zwierzęcia, który dostosowuje się do zewnętrznych bodźców.
  • Musi obejmować znaczną liczbę zwierząt. Pojedynczy osobnik  nie wystarczy. Migracja obejmuje dużą grupę lub całą populację.
  • Migracja powinna być odpowiedzią na różne presje ekologiczne.
  • Zwierzęta albo przenoszą się do nowego obszaru w okresie, gdy jest tam pod dostatkiem pożywienia, albo wykorzystują nowy obszar do określonych funkcji, takich jak rozmnażanie lub wychowywanie młodych.

Celem migracji jest znalezienie lepszych zasobów lub uniknięcie niekorzystnych warunków środowiskowych. Brak zasobów w jednym siedlisku zmusi zwierzę do szukania innych miejsc w celu znalezienia pożywienia. Mogą na to wpływać zmiany środowiskowe.

Ogólnie rzecz biorąc, zwierzęta wędrowne migrują w ciepłych obszarach jesienią i wracają do swoich pierwotnych siedlisk na wiosnę. O dziwo, ich potrzeba i zdolność do poruszania się między siedliskami wydają się zapisane w genach.

Zwierzęta wędrowne, które migrują co roku

Każdego roku migruje wiele różnych zwierząt. Każdorazowo jest to fascynujące zjawisko. Po drodze stoją w obliczu wielkiego niebezpieczeństwa, ale ryzyko jest równoważone zasobami, które znajdą w swoim nowym środowisku. Spójrzmy na kilka przykładów.

Odważne gnu z Serengeti

Większość gnu na świecie żyje w Parku Narodowym Serengeti. Od listopada do kwietnia żerują na południu, gdzie znajdują się bogate pastwiska. W tym miejscu wychowują młode, aż do wyczerpania zapasów pożywienia.

Gdy młode osiągną wiek trzech lub czterech tygodni, grupa wyrusza, by przemierzyć suche i niebezpieczne ziemie na północy. Podróż jest długa i pełna zagrożeń. Tuż na granicy Tanzanii i Kenii znajduje się rzeka Mara, gdzie czekają na nich drapieżniki, takie jak krokodyle.

Gnu podczas przechodzenia rzeki zwierzęta wędrowne

Śmiertelność młodych jest bardzo wysoka. Tylko co szósty przeżyje. Każdego roku podczas tej wędrówki może zginąć nawet 6000 osobników. W końcu docierają do celu między lipcem a październikiem.

Dorosłe gnu mają dobrą pamięć wzrokową i dokładnie wiedzą, dokąd muszą się udać. Dwóch lub trzech dorosłych samców prowadzi grupę w podróży do bardziej wilgotnych obszarów. Ci „przywódcy” kierują się słońcem, wizualnymi odniesieniami, zmysłem węchu i wiedzą o stadzie.

Długa podróż migracyjna wieloryba

Wieloryby migrują w poszukiwaniu miejsca do wychowania młodych. Kiedy nadejdzie lato, mogą przemierzyć tysiące mil do obszarów, w których dochodzi do eksplozji fitoplanktonu z powodu dużej ilości światła słonecznego. Zwiększa to liczbę krylów, głównego źródła pożywienia dla wielorybów i innych drapieżników.

Aby wybrać kierunek, wieloryby wykorzystują pole magnetyczne Ziemi. Używają również linii brzegowej jako odniesienia wizualnego, chociaż trzymają się daleko od brzegu. Uważa się, że delfiny i wieloryby, które co roku zostają wyrzucone na plażę, robią to z powodu zmian w ziemskim polu magnetycznym.

Wieloryby zwierzęta wędrowne

To powoduje, że płyną w kierunku wybrzeża zamiast przebywać na morzu. Pole magnetyczne może się zmieniać i sprawić, że przez jakiś czas zwierzęta te będą nieco zdezorientowane.

Migrujące ptaki

Istnieje wiele gatunków ptaków wędrownych, a każdy z nich odbywa coroczną podróż, która jest tak dokładna, że można by na jej podstawie stworzyć mapę nieba. Główne trasy lotów to:

  • trasa palearktyczno-afrykańska: to jedna z najbardziej zaskakujących tras. Można ją obserwować z Cieśniny Gibraltarskiej, ponieważ ptaki wędrowne odpoczywają na Półwyspie Iberyjskim w drodze do Afryki,
  • od północno-wschodniej po południowo-wschodnią Azję,
  • z Ameryki Północnej do Ameryki Południowej.
Bociany w migracji

Jak widać, migracja zwierząt to istna odyseja. Zwierzęta wędrowne mogą każdego roku zużywać ogromne ilości energii, aby podróżować, a ich trasa często jest obarczona niebezpieczeństwami. To instynktowne zachowanie, chociaż jego część jest wyuczona i przekazywana z pokolenia na pokolenie.

  • National Geographic. Grandes Migraciones.
  • Drickamer, L.C, Vessey, S.H. y Jacobs, E.M. “Animal Behavior: Mechanism, Ecology, Evolution”, Ed.Mc Graw Hill (2002).
  • Breed, M.D and Moore,J. “Animal Behavior” Editorial Academic Press, Elsevier (2011).