Aujeszky Hastalığı Yaban Domuzlarında Mı Yoksa Sadece Domuzlarda Mı Önemlidir?

21 Ocak, 2021
Çoğu zaman, bir evcil büyükbaş hayvan hastalığının çözümü bu hayvanların vahşi olan versiyonlarına bakmayı içerir. Bunu aklımızda tutarak, hadi Aujeszky hastalığına bir göz atalım.

Aujeszky hastalığı, domuz türlerini etkileyen viral bir patolojidir. Domuzların besi için tutulduğu çiftliklerde neden olduğu yüksek ölüm oranları nedeniyle ekonomik açıdan hayvancılık için en önemli hastalıklardan biridir.

Enfeksiyonun evcil domuzları etkilemesi tek endişe kaynağı değil. Uzmanlar, yaban domuzunun da virüsü taşıyabildiğini ve bölgeye yayabildiğini, böylece hastalığın evcil büyükbaş hayvanlara çok kolay yayılabileceğini birkaç yıldır biliyorlar. Burada, kulağa tuhaf gelen bu hastalık hakkında bilmeniz gereken her şeyi size anlatacağız.

Aujeszky Hastalığı Hakkında Genel Bilgiler

Bu hastalığın nedensel ajanı tip 1 domuz herpesvirüsüdür. Aujeszky hastalığından bahsetmek daha uygun olsa da, gerçek şu ki, bu patolojiye oldukça uzun bir süredir psödorrabia adını verdik. Ancak bu halkı yanıltabilir, zira virüsün kuduz patojeni ile hiçbir ilgisi yoktur.

Bu virüsün hedef türü, hem evcil hem de vahşi domuzdur. Bununla birlikte; inekler, koyunlar, keçiler, köpekler, kediler ve insanlar gibi diğer memeliler de bu hastalığa karşı hassastır. Kesin olan şey, bu patolojinin genellikle sadece hayvanlarda ölümcül olduğudur.

Bir grup çiftlik domuzu.

Epidemiyoloji

Virüs, enfekte olmuş domuzların tükürük ve burun salgılarında solunum yolu ile elimine edilir. Ek olarak, havada birkaç saat yaşayabilir ve her türlü ortamı ve yüzeyi kontamine edebilir. Canlı virüsler birkaç gün sonra dışkıda ve sütte bile tespit edilmiştir.

Bazı çalışmalar, Aujeszky hastalığı virüsünün gübre içinde aylarca canlı kalabileceğini iddia etmektedir.

Domuz yavruları besi alanları gibi hayvan yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde mevcut ve sürekli olan bir enzootik hastalıktır. Yetişkin domuz aslında virüse karşı çok dirençlidir ve yalnızca virüse karşı sürekli bir taşıyıcı ve yok edici olarak hareket eder.

Bulaşma, virüsün bulunduğu yerde solunum sekresyonları ve dışkı atılımları ile doğrudan ya da dolaylı temas yolu ile yapılır. Ne yazık ki bu çok bulaşıcı bir hastalıktır.

En sorunlu bulaşma yolu solunum yoludur, çünkü kontrolü en zor olanıdır. Bir istisna olarak, üreme becerisi olan dişi domuzlar söz konusu olduğunda, virüsün plasenta yoluyla doğrudan fetüse de aktarılabileceğini unutmamak önemlidir.

Aujeszky Hastalığı Tarafından Etkilenen Başlıca Tür Olan Domuzdaki Semptomlar

Hava yolu enfeksiyonu genellikle şunlara neden olur:

  • Düşükler
  • Öksürme, hapşırma, ateş ve genel halsizlik gibi solunum semptomları
  • Domuz yavrularında yüksek ölüm oranı, bir aylıktan küçük domuzlarda neredeyse %100. Bununla birlikte, bir aylıktan itibaren ölüm oranı %10’a düşer. Bu nedenle yaş, Aujeszky hastalığı teşhisi sırasında hesaba katılması gereken bir faktördür.

Aujeszky Hastalığı Teşhisi

Yetişkin domuzlarda semptomların olmaması ve domuz yavrularında ölüm oranı nedeniyle bireysel teşhis her zaman karmaşık olmuştur. Bir patojeni ya da diğerini teşhis etmek söz konusu olduğunda semptomlar çok sınırlıdır ve pek açıklayıcı değildir. Bu nedenle, bu hastalık ile kolibasilloz ya da grip gibi diğer hastalıkları ayırt etmek önemlidir.

Eğer veteriner hekimler Aujeszky hastalığından şüphelenirse, virüsün genetik materyalini saptayan laboratuvar testleri aracılığıyla tanıyı doğrulamaları gerekecektir. Bu, PCR ya da laboratuvarlardaki hayvanlardan alınan örneklerin kültürlerde gerçekleşen durumdur.

Evcil Domuzlarda Önleme, Kontrol Ve Yok Etme

Virüse karşı spesifik bir tedavi olmadığından, en iyi önleme ve kontrol aracı aşılamadır. Genel olarak, çiftlikte üreme becerisi olan erkek ve dişi tüm domuzların düzenli aralıklarla yılda üç kez toplu aşılamaya tabi tutulması önerilir.

Bu toplu aşılama, virüsün atılımını azaltmaya yardımcı olur ve hayatta kalma oranını artırır. Neyse ki bu, evcil domuzlarda hastalığın tamamen ortadan kaldırılmasına yol açmıştır.

Aujeszky Hastalığı: Yaban Domuzu Ve Evcil Domuzlar

Aşılama kontrol programlarının başarısına rağmen, virüsün evcil hayvanlara geri dönme riski olduğunu unutamayız. Nasıl? Yabani taşıyıcılar ile temas yoluyla: yaban domuzu.

Hastalıkları ortadan kaldırma çabaları her zaman evcil domuza odaklandığından, yaban domuzu korumasız kalmıştır. Bu, yaban domuzu popülasyonlarının yüksek oranlarda Aujeszky virüsü göstermesine neden olur.

En büyük sorun, ülkeler kapsamlı domuz üretim sistemlerine sahip olduğu zaman ortaya çıkmaktadır – örneğin, siyah İber domuzu. Bu üretim modellerinde, evcil domuz ile enfekte bir yaban domuzu arasındaki temas çok muhtemeldir. Bu, hastalığın kesin olarak ortadan kaldırılmasını riske atar.

Aujeszky hastalığı olan yaban domuzları.

Yerli Türleri Kurtarmak İçin Yabani Türlerin Gözlem Altında Tutulması

Bu nedenle aşı, Aujeszky hastalığını önlemek ve kontrol altına almak için en iyi araç olsa da, kendi başına yararlı değildir. Aksine, hasta hayvanlar arasında temastan kaçınmak için domuz çiftliklerinde biyogüvenlik önlemleri ile birlikte buna eşlik etmek çok önemlidir.

Her şeyden önce, evcil çiftlik hayvanlarının vahşi rezervuarlar ile temasından kaçınmak ve son olarak, virüsü doğrudan ve sıkı bir şekilde rezervuarda kontrol etmek önemlidir.

  • Herpesvirus porcino 1 [Internet]. Es.wikipedia.org. [cited 12 September 2020]. Available from: https://es.wikipedia.org/wiki/Herpesvirus_porcino_1
  • Enzootia [Internet]. Es.wikipedia.org. [cited 12 September 2020]. Available from: https://es.wikipedia.org/wiki/Enzootia
  • Enfermedad de Aujezsky [Internet]. Mapa.gob.es. [cited 12 September 2020]. Available from: https://www.mapa.gob.es/es/ganaderia/temas/sanidad-animal-higiene-ganadera/sanidad-animal/enfermedades/aujezsky/enf_aujezsky.aspx
  • Plan de control de vacunación de la enfermedad de Aujeszky [Internet]. Mapa.gob.es. [cited 12 September 2020]. Available from: https://www.mapa.gob.es/es/ganaderia/temas/sanidad-animal-higiene-ganadera/plandecontroldelavacunaciondeaujeszky23_03_2018_tcm30-445989.pdf