Dünya üzerinde kaç çeşit hayvan türü var?

27 Aralık, 2020
Dünya üzerinde yedi milyondan fazla hayvan türü bulunuyor ve bunların çoğunu böcekler oluşturuyor. Durum böyle bile olsa doğal çeşitlilik, taksonomik sınırlarla ilgili değildir.

Gezegenimiz, geniş bir biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yapıyor; tahminler, 7.7 milyonu hayvan türü olmak üzere, yaklaşık 8.7 milyon türün varlığına işaret ediyor.

Keşfedilecek daha çok şey var ve biz, tahmin edilen bu hayvan türlerinin sadece küçük bir kısmını biliyoruz; üstelik, henüz listelenmemiş türler de mevcut. Maalesef ki bazılarının, biz daha onları tanıyamadan, nesilleri tükenecek.

Hayvan türleri nasıl hesaplanır?

Taksonomi, gezegen üzerindeki türleri (hayvan ya da hayvan olmayan), hatta nesli tükenmiş olanları bile sınıflayan bilim dalıdır. Bu sınıflandırma, organizmalar ve onların evrimsel geçmişi arasındaki benzerliği temel alır.

18. yüzyılda Linnaeus, hayvanları ve bitkileri sınıflandırmak için bir sisteme başladı. Aslında Linnaeus, onları en büyükten (krallık) en küçüğüne (cins) kadar gruplara ayırdı. Bu sınıflandırma, hayvan türlerini tanımlamak ve gruplandırmak için kullanılıyor. Bunlara ilaveten genetik gelişmeler, bu duruma fazlasıyla katkıda bulunuyor.

Biz ilerledikçe, taksonomik kategoriye yeni keşifleri eklemek git gide zor bir hal alıyor. Aslında yeni sınıflar veya familyalar yerine, yeni türler veya alt türler bulmak daha sık karşılaşılan bir durum.

Hayvan türlerini sınıflandıran bir tablo.
Hayvanlar aleminin temel bir taksonomik sınıflandırması

Araştırmacılar, bir grubun türlerinin hesaplamalarını, daha ileri taksonomik kategorilerin sayısı aracılığıyla tahmin ediyor. Bu şekilde, belirli bir cinsin veya sınıfın kapsayabileceği türlerin sayısını, matematiksel olarak tahmin etmek mümkün oluyor. Bu, şu anda bilinen türlerin tam sayısını bulmak için iyi bir yöntem.

Bilim insanları, tahmin edilen 7.77 milyon hayvan türünün toplamda 950.000’den fazlasının halihazırda listenmiş olduğunu düşünüyor. Yeni keşifler yapma hızımızla, gezegendeki yaklaşık 8,7 milyon türün tanımlanması yaklaşık 1000 yıl alabilirdi.

Biyolojik çeşitliliğin önemi

“Dünya üzerinde kaç çeşit hayvan türü vardır?” sorusuna cevap vermek zordur. Bu, üzerinde yaşadığımız dünya hakkında öğrenecek daha çok şeyimiz olduğunu gösterir; önem, sadece sayıda değil çeşitliliğin altında da yatar.

Biyolojik çeşitlilik, Dünya üzerinde yaşayan organizmaların çeşitliliğine ve bir parçası oldukları ekolojik komplekslerine bakar. Örneğin bu, türler ve yaşadıkları çevre arasındaki çeşitliliği içerir. Biyolojik çeşitliliğin üç seviyesi vardır ve türleri korumak amacıyla bu seviyeleri anlamalıyız:

  • Genetik çeşitlilik, hem bir popülasyon içerisinde bulunan bireylerin hem de aynı türün popülasyonları arasında bulunan genlerin versiyonlarını ifade eder.
  • Tür çeşitliliği, tür düzeyinde ortak özelliklere sahip canlıları, alt türler gibi küçük kategorileri ve cins veya familyalar gibi daha ileri kategorileri içerir.
  • Alanların çeşitliliği, herhangi bir cinsin varlığını mümkün kılan çeşitli ekosistemleri temsil eder. Çevreyi oluşturan tüm fiziksel, kimyasal ve biyolojik ortamı kapsar.

Dünya üzerinde mevcut olan biyolojik çeşitlilik, 4 milyar yıllık evrimin bir sonucudur. Aslında dünyanın korunması, hayvan türlerinin korunması için esastır. Maalesef ki kaynak tüketiminin hızı ve ekosistemlerin insanlar tarafından istilası, atalardan kalma bu biyolojik dengeye zarar veriyor.

Böcekler, gezegende en bol bulunan hayvan türüdür

Böcekler, dünyadaki en yaygın ve en çeşitli hayvan grubudur. Bir milyondan fazla tanımlanmış türü olan böcekler, hayvan türlerinin yaklaşık %90’nını temsil eder; ancak böceklerin sayısını tam olarak bilmiyoruz. Yine de tahminler, şimdiye kadar belgelendirilenden birkaç milyon daha fazla olduğunu gösteriyor.

Peki ya bu başarının sırrı nedir? Evrim sürecinin sayesinde bu hayvanlar, hem morfolojik hem psikolojik olmak üzere birçok avantaja sahip. Mesela;

  • Küçük boyutu
  • Hafif ve dayanıklı dış iskelet
  • Böcekler kanatlı tek omurgasızdır ve bu, genişleme kapasitelerini artırmalarına izin verir.
  • Metamorfoz, aynı türden ve farklı yaşlardan olan örneklerin, çevrelerinin kaynakları için rekabet etmeden birlikte yaşamalarına izin verir.
  • Ebeveyn bakımı gerektirmeyen çok sayıda yavruyu geride bırakma yeteneği
Çeşit çeşit böceklerin bulunduğu bir fotoğraf.

Nesli tükenmekte olan bir çeşitlilik

Son olarak, taksonomik sınıflandırma yaklaşık 250 yıldır devam ediyor. Ayrıca, merkezi bir veri tabanında 1,2 milyondan fazla tür mevcut olsa da, Dünya üzerindeki türlerin %86’sını ve okyanustaki türlerin %91’ini henüz keşfedip öğrenmiş değiliz.

Ne yazık ki bu hızla giderse birçok tür, biz daha onları bilmeden yok olacak. Bunun nedeni, doğal yaşam alanlarını yok etmeye devam etmemizdir. Bu yüzden mevcut eğilimler, yakın zamanda bu sorunun duracağına dair hiçbir belirti göstermiyor.

  • Mora C, Tittensor DP, Adl S, Simpson AGB, Worm B (2011) How Many Species Are There on Earth and in the Ocean? PLoS Biol 9(8): e1001127.
  • Fundación Biodiversidad.
  • La metamorfosis de los insectos. Xavier Bellés
  • Ceccarelli, E. (2017). Cortejo animal.