Köpeğin Bağışıklık Sistemi Nasıl Çalışır?

15 Ocak, 2020
Bir köpeğin bağışıklık sistemi doğduğunda oluşur ve köpek mikroplara maruz kaldıkça gelişir.
 

Hayvanların da bir iç savunma mekanizması olduğunu biliyor muydunuz? Virüs, bakteri, protozoa ve parazit gibi patojenlere karşı savaşır. Peki bu savaşan nedir? Tabii ki köpeğin bağışıklık sistemi! İnsanın bağışıklık sistemine benzer bir şekilde çalışmaktadır. Vücutları saldırıya uğradığında, bağışıklık sistemi patojenin vücutta daha da ilerlememesi için ona karşı savaşır.

Köpekler doğduklarında ilk antikorları, kolostrum denilen, annelerinin ürettiği özel sütten elde ederler. Bu antikorlar, hayatının ilk haftalarında bağışıklık sistemini oluşturduğu süreçte onu korumaya yarar.

Bir Köpeğin Bağışıklık Sistemini Neler Meydana Getirir?

Bağışıklık sistemi organlardan, dokulardan, hücrelerden ve küçük moleküllerden meydana gelir. Bunların hepsi uyum içinde çalıştığında, enfekte edici etkenlere karşı etkili bir biçimde savaşabilirler.

Lenf Bezleri ve Lenf Sıvısı

Lenf kan plazmasına benzer bir sıvıdır. Doku içi aşırı sıvıyı (vücuttaki bütün hücrelerin arasındaki sıvı), proteinleri, yağları ve beyaz kan hücrelerini taşır. Lenf, vücutta lenf damarları aracılığı ile gezer. Lenf bezlerinin, lenf sıvısını temizleme ve dolaşıma geri kazandırma görevi vardır.

Dalak

Dalak, köpeğin bağışıklık sistemini direkt olarak etkileyen bir organdır. Görevi kanı filtrelemek, eski kan hücrelerini yok etmek ve yeni hücreler üretmektir.

Bağışıklık Hücreleri

Vücudun savunma mekanizmalarına yardımcı olan çeşitli bağışıklık hücreleri vardır. Hepsi vücutta aynı yerde üretilir fakat hepsinin farklı bir görevi vardır. Bütün bu hücreler birlikte çalıştıklarında, vücut kendini hastalıklara karşı savunma yeteceğine sahip olur.

 
  • Lenfositler: Bu hücreler, virüslere, vücuda giren enfeksiyöz ajanlara yapışan küçük proteinler olan antikor üretir.
  • Makrofajlar: Bu hücreler istilacı mikroorganizmayı yutar veya içine alır. Bunu yaptıktan sonra onu yok edebilme özelliğine sahiptir. Ayrıca, enfeksiyona saldırmak için diğer bağışıklık sistemi hücrelerini de harekete geçiren maddeler üretirler.
  • Dendritik Hücreler: Bunlar makrofajlara benzer. Mikroorganizmaları yutup, yüzeylerinde küçük bir parçasını göstererek diğer bağışıklık sistemi hücrelerinin onu tanımasına ve yok etmesine yardımcı olurlar.
  • Nötrofiller: Bu beyaz kan hücreleri, enfeksiyon anında ilk ortaya çıkan hücrelerdir ve çok fazla sayıdadırlar.
  • Bazofil ve Eozinofil: Bu hücreler enflamasyon süreçlerinde, alerjik reaksiyonlarda ve vücuda giren ve saldırıdaki parazitlerde etkilidir. Vücutta bunlardan çok fazla yoktur.
köpeğin bağışıklık sistemi

Bir Saldırı Esnasında Bir Köpeğin Bağışıklık Sistemi Nasıl Çalışır?

Diğer memeliler gibi, köpeğin de bağışıklık sistemi patojenlere maruz kaldığında gelişir. Patojen vücuda girmeye çalıştığında, onların girişini ve üremesini engellemek için ortaya çıkan bariyerler vardır. Bunlar:

 
  • Birincil Bariyerler: Deri ve mukus salgıları.
  • İkincil Bariyerler: Bağışıklık sistemini oluşturan hücreler. Patojenin birincil bariyeri geçtikten sonra vücuda yayılmasını engeller.

Yavru köpeklerin, yaşamlarının ilk aylarında doğuştan gelen bir bağışıklıkları vardır. Bu, patojenlerin istilasına hemen yanıt veren bir bağışıklık sistemi tipidir. Fakat, karşılaştığı hastalıkları öğrenmez ve sonradan hatırlamaz.

Erken bağışıklığı oluşturan hücreler bir dizi patojeni tanır ve vücuda yönelik herhangi bir tehdide genel olarak yanıt verir. Köpek büyüdükçe yeni mikroplara maruz kalır ve yavaş yavaş kazanılmış bir bağışıklık oluşur. Bağışıklık sistemi, vücuda giren hastalıkları ve mikropları kaydeder ve aynı patojen bir dahaki sefere vücudu istila etmeye çalıştığında daha etkili olur.

aşı olan köpek

Bağışıklık Sistemi İçin Aşı Nasıldır?

Aşı da aynı üstte bahsettiğimiz prensip ile yapılmaktadır. Aşının ana fikri bağışıklık sistemine belli başlı hastalıklar ile savaşmayı ‘öğretmektir’. Peki ama nasıl? Aşı, bağışıklık hücrelerine spesifik bir patojenin zayıflatılmış bir versiyonunu tanıtır. Bu da vücudun onunla bir daha karşılaştığında nasıl savaşacağını bilmesine yardımcı olur.

 

Aşı yaptırmak, köpeğinize, parvovirüs, hepatit, gençlik hastalığı ve leishmaniasis gibi ciddi hastalıklara karşı bağışıklık kazandırmak için çok güvenli bir yoldur. Köpeğiniz yavruyken yaptırmak her zaman iyi bir fikirdir. Köpeğinizi tam bir aşı sürecinden geçirmek ve aşının bütün dozlarını yaptırmak onun bağışıklık sistemini güçlendirir.

  • Universidad de Granada. Curso de inmunología general.
  • Peter J.  Delves, MSD manuals. Inmunidad innata.
  • Medineplus. Respuesta inmunitario