Farklı Yaprak Biti Türleri ve Özellikleri

30 Mart, 2020
Yaprak bitleri, yetişkinliğe ulaştıklarında en fazla birkaç milim boyunda olan, ufak böceklerdir. Bilinen 4700'den fazla yaprak biti türü vardır.

Yaprak bitleri, aphididae ailesinden ufak böceklerdir. Bu aile çok kapsamlı bir aile olduğundan, bu yazımızda birkaç farklı yaprak biti türünden ve bu türlerin ana fiziksel özellikleri ve alışkanlıklarından bahsedeceğiz.

Günümüzde tanımlanabilmiş 3700’den fazla yaprak biti türü vardır. Yaprak bitleri hemipteran ailesinin en çeşitli ve kalabalık böcekleridir.

Yaprak Bitlerinin Morfolojik Özellikleri

Bu ailenin en ilgi çekici karekteristik özelliği, bireylerinin birbirlerinden çok farklı görünebilmesidir. Örneğin, hem kanatlı hem de kanatsız olabildikleri gibi, farklı renk ve desen kombinasyonları da görülmektedir.

Yaprak bitleri, yetişkinliklerinde bile sadece birkaç milimetre boya ulaşabildikleri için genel olarak küçük boylarıyla tanımlanırlar. Bedenleri yumuşak ve genelde oval şekillidir. Kafa, göğüs ve gövde bölümleri arasında bir fark yoktur.

Türüne göre, dört ila altı segmentli anteni ve üç ossellusu olabilir. Kanatlı türlerin iki çift transparan kanadı vardır. Arka kanatları, ön kanatlardan çok daha büyüktür.

Ayrıca, gövde bölümlerinin sonunda, cornicle veya diken olarak adlandırılan iki dikey uzuvları vardır. Bu ufak uzuvlar, bir defans mekanizması görevi görürler ve avcıları ürkütmeye yarayan, nahoş bir madde salgılarlar.

minik yeşil yaprak bitleri

Yaprak Biti Türleri ve Üreme Şekilleri

Yaprak bitleri, heterojenik olan vivipar böceklerdir. Bu, farklı üreme biçimleri olduğu anlamına gelir. Genel olarak, birkaç partenojenetik dişi nesli ile tek bir amfijenik nesil arasında dönüşümlüdür.

Döllenmemiş dişi üreme hücreleri ile gerçekleşen döllenmesiz üreme, partenogenez nesillerde görülür. Bu, yavruların döllenme olmadan gelişebilmesi anlamına gelir. Sonuç olarak, bu şekilde doğan yavrular, üredikleri böceğin bir “klonudur”.

Bu üreme biçimi bazı böcek türleri, amfibiyanlar, sürüngenler ve çeşitli kuşlar tarafından kullanılır. Söz konusu yaprak bitleri olduğunda, tek bir dişi, bir üreme döneminde 100 yavru üretebilir.

Amfijenik nesillerde ise, üreme dişilerin ve erkeklerin ürettiği gametlerin döllenmesiyle gerçekleşir. Erkek üreme hücrelerini dişiye transfer eder ve yumurta dişinin içinde döllenir.

Uzmanlar bu karakteristik özelliğin, yaprak bitleri ve başka hayvanların geliştirdiği bir adaptasyon becerisi olduğunu düşünmektedir. Bu şekilde, üreme biçimlerini değiştirerek, kötü ve uyumsuz çevre koşullarında bile türlerinin devamını sağlayabilirler.

üç küçük yeşil yaprak biti

Yaprak Bitlerinin Beslenme Alışkanlıkları

Zannedilenin aksine, yaprak bitlerinin pirelerle veya bitlerle bir bağlantısı yoktur. Hatta, hem morfolojik olarak hem de alışkanlık ve yaşama şekli olarak birbirlerine benzemezler.

Bit ve pireler genelde konakçılarının kanıyla beslenen oktoparasitlerdir. Öte yandan, yaprak bitleri, vakum benzeri ağızlarını kullanarak bitki özleriyle beslenirler.

Bu yüzden yaprak bitleri genelde tarla ve ekin alanlarında görülür. Yine de, bu bölgelerde üreme kapasiteleri ve beslenme alışkanlıkları nedeniyle haşere olarak görülürler.

Ekinlere Verdikleri Hasar

Bahar ve yaz dönemlerinde çeşitli yaprak biti türleri, çiftçilerin korkulu rüyası haline gelirler. Bu böceklerin bitkilere verebildiği zararlardan bazıları:

  • Bitkilerin içindeki besinleri emerler. Bu da bitkilerde deformasyona ve solmaya neden olur.
  • Sindirim yoluyla pekmezvari bir sıvı salgılarlar. Bu salgı, yaprakların ve meyvelerin üzerini yapışkan bir hale getirip, üzerlerinde toz ve kir birikmesine neden olarak ticari değerlerini düşürür.
  • Salyaları aracılığıyla toksik etkisi olan bir madde yayabilirler. Bu da yaprakların deforme olmasına neden olur.
  • Bazı yaprak bitleri, Hıyar Mozaik Virüsü (CMV) taşıyıcısıdır.

Yaprak Bitleriye Baş Etmek İçin Doğal Yöntemler

  • Enfüzyonlar: ulak otu (atkuyruğu), pelinotu, sarımsak, soğan ve papatya enfüzyonları yaprak bitlerini uzak tutmaya yardımcı olur. Bu karışımları bitkilere sadece kuru ve güneşli günlerde uygulamalısınız.
  • Doğal sabun: yaprak bitleriyle baş etmek için bir yemek kaşığı doğal sabunu bir litre suyla karıştırıp bitkilere sıkabilirsiniz.
  • Yaprak biti savar: lavanta, limonotu, biberiye ve nane gibi bitkiler, yaprak bitleri için doğal birer kovucudur. Yaprak bitlerinin bahçenizde veya tarlanızda yayılmasını önlemek için, diğer bitki ve ekinlerinizin arasına bu bitkilerden ekebilirsiniz.