Kırlangıç Kuyruk: En Büyük ve En Egzotik Kelebek

14 Kasım, 2019
Bu görkemli böcek büyüklüğü ve şaşaalı görünümüyle hayret uyandıran bir kelebek türüdür. İsmini uç kanat uzantısının kırlangıç kuyruğuna benzemesinden alır.

Oldukça egzotik bir görünüme sahip bu muazzam kelebek Kırlangıç Kuyruk ya da Papilio cresphontes, Kuzey ve Güney Amerikada çok sayıda bulunan bir kelebek türüdür. Bahçeler, tarlalar ve diğer doğal alanların yegane misafirleridir.

Larva ya da tırtıl evresindeyken narenciyelerin yapraklarından beslendiği için zararlı böcek olarak görülebilir. Hatta bazı larvaları bodur ve fidan halindeki bitkilerin yapraklarını anında koparabilir. Ancak büyük yapraklı ağaçlar bu larvaları tolere edebilir.

Kırlangıç Kuyruk kelebeklerinin coğrafi olarak yayıldığı alanlar

Bu tür Kuzey ve Güney Amerika boyunca yayılmıştır. Güney New England’dan başlayarak Ontario ile Great Lakes’in kuzey eyaletlerine ya da güney Cental Plains’den Rocky Dağları‘na kadar yayılan bir alanda bulabilirsiniz.

Ayrıca Karayipler’in güneyine, Amerika Birleşik Devletleri’nin güneybatısı ve Meksika’dan Orta ve Güney Amerika’ya doğru da yayılmışlardır. Kırlangıç Kuyruk özellikle Florida eyaletinde çok yaygın görülür.

Biçim özellikleri

Erkek bir yetişkin Kırlangıç Kuyruk ortalama 14 cm uzunluğundayken dişiler 15 cm boyutuna ulaşabilir. Kanatlarının arka kısmına doğru kenarlarına uzanan yüzeyi göz alıcı bir sarı renge sahip diyagonal şekillerle süslüdür.

Bir de kanatlarının ön tarafındaki yüzeyi ağırlıklı olarak sarıdır. Kuyruğu kırlangıç kuyruğuna benzer ve rengi bulunduğu coğrafyaya göre çeşitlilik gösterir. Bazı kuyruklar tamamen sarı, bazıları tümüyle siyahken; kimininki de canlı bir kırmızı rengin ucuna doğru mavi şeritlerle çevrelendiği bir desene sahiptir.

kırlangıç kuyruk larvası

Larvanın beş evresi farklı görünümlere bürünür fakat hepsi genel olarak kuş pisliğine benzer. En genç larva çok küçük olduğu için kuş dışkısına en çok benzeyen görünüme sahip evresidir.

Olgunlaşmış larva genellikle yaprak saplarında yaşarken, daha genç larvalara yukarıya doğru yaprakların üstünde gözle görülebilecek yüzeylerde rastlayabiliriz. Bu genç larvaların çoğunlukla siyah ya da kahverengi üzerine beyaz şeritleri olduğunu ve “tüylerinin” çıktığını görebilirsiniz.

Yaşam döngüsü

Yetişkin bir Kırlangıç Kuyruk birçok farklı çiçeğin nektarını içer ve açelya, begonvil, Japon hanımeli, altınbaşak ve ipek otu gibi bitkilerin olduğu görkemli bahçelerde sıkça rastlayabileceğimiz bir canlıdır.

Yetişkin erkeklerin çam ormanlarında ya da narenciye bağlarında dişi arayarak gezindikleri bir göç rotaları vardır. Yavaş uçarak uzun mesafeler gidebilecek kadar güçlülerdir. Kur yapma ve çiftleşme vakitleri akşam saatleridir.

Eşleri olan dişiler yumurtalarını genellikle konakladıkları bitkilerin yapraklarının üst yüzeyine tek tek bırakırlar. 1 ila 1.5 mm arasında değişen yumurtaları yuvarlak ve kahverengidir. Yüzeyi dağınık şekillerde dağılmış turuncu bir salgıyla kaplı olduğu için portakal kabuğuna benzer.

kırlangıç kuyruk nektar içerken

Larvalar konakladıkları bitkilerin ince dallarına tutunarak metamorfoz geçirir ya da çit gibi dik duran bir şeyin üstüne gider ve tutunur. Florida’da her yıl en az iki bazen üç nesil Kırlangıç Kuyruk bu döngüden geçer.

Biyolojik kontrol

Kırlangıç Kuyruk larvası, tatlı portakallar için küçük çaplı bir zararlı böcek olarak görülür ve konuk seçimleri beyaz sapot ve diğer birçok egzotik bitkiyi kapsar.

Pupa evresinde olanları hareket etmez ve parazit böceklere karşı savunmasızdır. Larva evresindeyken parazitler, böcekler ve omurgasızlar gibi düşmanlara karşı kendisini koruyabilir çünkü kuş pisliğine benzediği için kolay görülemez.

Dahası, larvalar kendisine saldıran küçük düşmanlarına karşı baş kısımlarının ortasında bulunan bir bezi kullanarak kendilerini savunurlar. Bu bez ekşimiş tereyağı gibi ağır bir kokusu olan oldukça zararlı kimyasallar salgılar. Bu salgı sayesinde karınca ve örümcek gibi zehirli düşmanlarını püskürtür.

  • https://ypte.org/factsheets/butterfly-swallowtail/overview#section