Sosyal Ağlar Hayvanları Algılama Şeklinizi Değiştiriyor

28 Aralık, 2020
Son zamanlarda yapılan bir araştırma, sosyal ağların hayvanları algılama şeklinizi değiştirdiğini öne sürdü. Bugün makalemizde bu konuya değineceğiz.

Şüphesiz ki küreselleşmiş ve sürekli bağlı olma yeteneğine sahip bir gezegende yaşıyoruz. İnternet; kullanıcılara paylaşma, bilgi edinme ve hatta gelir elde etme olanağı sunuyor. Bu çağın, bilgi çağı olması gerekiyor; ancak çok az insan, sosyal ağların hayvanları algılama şeklimizi değiştirdiğinin farkında.

Evcil hayvanlarımızı kişisel sayfalarımızda gösterirken ya da hayvan krallığı hakkında güvenilir bilgiler ararken, çevrimiçi medyanın birçok faydasına rağmen, belirli bazı şeyleri göz önünde bulundurmamız gerekiyor.

Sosyal ağlar hayvanları algılayış şeklimizi nasıl değiştiriyor?

Sosyal ağlar son derece popüler ve bu şaşırtıcı bir durum değil. Yine de değerlendirmeniz gereken bazı faktörler şunlardır:

  • Tahminler, 2019 yılında 4540 milyon insanın (dünya popülasyonunun %59’u) İnternete erişimi olduğuna işaret ediyor.
  • Instagram, günümüzde 1 milyar aktif kullanıcıya sahip.
  • Facebook’un, dünya çapında 2320 milyon kullanıcısı var.

Bunlar, sizin de gördüğünüz üzere, çok yüksek rakamsal veriler. Birkaç çalışma, bu aktivitenin hayvan bakımı dünyasına nasıl dönüştüğünü gösteriyor.

Örnek verecek olursak, hayvan bakımı (mesela; hayvan dükkanları, köpekler, köpek mamaları) ile ilgili olan çalışmaların %80’i, son 4 yılda önemli ölçüde arttı. “Evcil hayvan dükkanı”, analiz edilen tüm terimler arasında, en çok referans aranan terimdir.

Benzer şekilde sosyal ağlardaki hayvan sayfalarının varlığı ayrıca yükselişte. Tahminler, evcil hayvan portallarına 100.000’in üstünde aktif linkin bulunduğunu belirtiyor.

Bu verilerin amacı, bilgi çağında evcil hayvanların önemini göstermeye çalışmaktır. Bu hayvanlar, sadece harika fotoğraflarda ve videolarda yer almıyor; aynı zamanda sahipleri, onların hayat kalitesini yükseltmek amacıyla sürekli bilgi arıyor – ya da öyle yaptıklarını sanıyorlar.

Sosyal ağlar, hayvanları algılama şeklimizi değiştiriyor.

Hayvanlar ve sosyal ağlar – ışık ve gölgenin dünyası

Birçok bilimsel araştırmaya göre sosyal ağlar, hayvanların dünyasına bakış açımızı değiştirebilir. Elbette ki bu, içeriğe ve nüfus tabakasına bağlıdır.

Örneğin araştırmacılar, çeşitli katılımcılara primatlar hakkında iki hikaye sunduğunda sonuçlar oldukça farklıydı: biri maymunları kafeste tutmaktan yanayken diğeri bu duruma karşıydı. (Şunu göz önünde bulundurun: İki makalede de yer verilen resim aynıydı.)

  • Olumsuz haberlere maruz kalan katılımcılar, resimdeki hayvanın daha yüksek stres seviyesi olduğuna dair atıfta bulundular.
  • Olumsuz haberler, neredeyse tüm üyelerin benzer bir görüşe sahip olduğu “yankı odalarındaki” yorum kutusunda bir tartışmaya önayak oldu.
  • Maymunları evcil hayvan olarak tutma yönündeki haberler, okuyucular arasında daha fazla güvensizliğe neden oldu.
  • Genel olarak araştırmacılar, katılımcıların, sosyal medya olmayan alanlara kıyasla sosyal ağlarda hayvan refahı konusunda daha az ses çıkardıklarını belirttiler.

Bu yüzden, İnternet kullanıcılarının aynı resme olan reaksiyonları, büyük ölçüde içeriğe dayanıyor. Bu durum, hayvanların dünyası hakkındaki eleştirel düşünmeyi ve farkındalık seviyesini bir şekilde yumuşatabilir veya arttırabilir.

Sosyal medyada hayvanları nasıl algıladığınıza dair farkındalık

Bu sonuçlara ek olarak, sosyal ağlarda ve eğitim medyasında hayvanların varlığının çocuklar üzerindeki etkisi ile ilgili başka çalışmalar da mevcut.

Bazı insanlar, çeşitli canlı varlıkların çizimlerinin, taklitlerinin ve yorumlarının, bebeklerin doğa ve ekosistemler hakkındaki farkındalığı için olumsuz olduğuna inanıyordu. Bunun arkasındaki mantık; çocukların doğa ile önyargılı bir ilişkiye sahip olmasıdır. Ancak bu doğru değil.

Örneğin bu çalışmalar, eğitim materyalinde insan bakış açısından yorumlanan antropomorfik hayvan figürlerinin varlığının, çocukların canlıları anlama düzeyini hiç etkilemediğini ortaya koydu.

Doğal dünya hakkında bilgiye maruz kalanlar, açığa çıkan bilgi içeriğine eşlik eden antropomorfik şekiller, çizimler ve materyallerden bağımsız olarak, daha fazla bilgi elde ettiler. Güvenilir olduğu sürece bilgi birikimi mümkün.

Gözlük takmış bir hayvan fotoğrafı.

Bir nüans meselesi

Gördüğünüz üzere insan kültüründe, hayvanlar ve sosyal ağlar arasındaki etkileşim, en kibar deyimiyle karışıktır. Mesela çocuklar, tamamen insani bir bakış açısından dönüştürülmüş bilgilendirici materyalin varlığına aldırış etmiyor gibi görünüyor.

Benzer şekilde çalışmalar, kaynağa ve bilgilere bağlı olarak, aynı hayvan görüntülerine farklı özellikler atfedilebileceğini öne sürüyor. En nihayetinde portala bağlı olarak tartışmanın seviyesini değiştirebiliriz.

  • Mkono, M., & Holder, A. (2019). The future of animals in tourism recreation: Social media as spaces of collective moral reflexivity. Tourism Management Perspectives29, 1-8.
  • Geerdts, M. S., Van de Walle, G. A., & LoBue, V. (2016). Learning about real animals from anthropomorphic media. Imagination, Cognition and Personality36(1), 5-26.
  • Estudio del sector mascotas en internet, liftingroup.com. Recogido  7 de septiembre en https://www.liftingroup.com/pdf/estudio-sector-mascotas-internet-2014.pdf
  • ¿What is social media for animals? Socialmediaforanimals.com. Recogido a día 7 de septiembre en https://socialmediaforanimals.com/animal-welfare-news/what-is-social-media-for-animals/