Uyku Alışkanlıkları: Zürafalar Neden Az Uyuyor?

06 Şubat, 2021
Zürafalar çoğu zaman ayakta uyurlar, bu da genellikle on dakikalık küçük şekerlemeler şeklindedir.

Hayvanlar alemindeki en az uyuyan türlere bakarsak, aralarında zürafaları buluruz. Zürafalar çok az uyur ve bu nedenle kolayca avlanma risklerinden korunmuş olurlar. Dahası, dinlenmek için uzanabilmelerine rağmen, genellikle bunu günün büyük bir bölümünde ayakta dururken yaparlar.

Tüm hayvanların enerjilerini yenilemek için yeterli fiziksel ve zihinsel sağlıklarını korumak adına uyumaları gerekir. Ancak bu, kaliteli uyku için hepsinin aynı saatlere ihtiyaç duyduğu veya aynı mekanizmalara sahip olduğu anlamına gelmez. Zürafaların belirli bir dinlenme şekli vardır ve bundan sonraki kısımda bu sorundan daha fazla bahsedeceğiz.

Zürafalar ayakta uyur mu?

Zürafalar da diğer dört ayaklı hayvanlar gibi ayakta uyurlar. Bu şekilde, kaçmak veya yakındaki bir yırtıcıyı tekmeleyerek kendilerini savunmaları gerekirse daha hızlı hareket edebilirler. Ayrıca dinlenmek için de uzanabilirler.  Ancak tüm vücutlarını kaldırmaları ve tepki vermeleri daha uzun sürer.

Ama ayakta uyuduklarını nasıl anlarız? Zürafalar dinlenirken, boyunları dik ancak öne doğru eğilmiş bir şekilde ayakta dururlar.

Bunu hayvanın içinde bulunduğu uyku evresinin konumuna göre söyleyebiliriz. Diğer bir deyişle, derin uykuda zürafalar yere yatacaktır.

Zürafalar yatarak uyuduklarında bacaklarını bükerler, boyunlarını bükerler ve başlarını arka taraflarına veya yere yaslarlar. Kuğuların uyuma şekline benzerler.

uyuyan zürafa, ayakta uyuma

Zürafalar az uyur

Yetişkin bir zürafanın günde yalnızca iki ila dört saat tam dinlenmeye ihtiyacı vardır. Ancak en uzun uyudukları süre genellikle iki saati geçmediği için bu pek sık görülmez.

Bu Afrika devleri genellikle güne yayılan on dakikalık aralıklarla uyurlar. Her şekerlemede derin uyku süresi sadece bir dakika sürer.

Yeni doğan bebekler ve gençler, yaşlı zürafalara göre daha derin uykuya ihtiyaç duyarlar. Yaşlarına göre derin uykuda yatarak geçirdikleri zaman miktarında değişkenlik vardır.

Yabani zürafalar genellikle gecenin bir kısmını sabaha kadar yatarak geçirirler ve bu dinlenmeyi keşif veya ruminasyon (geviş getirme) dönemleriyle değiştirirler.

Ay en parlak halindeyken daha aktiftirler ve yatmaktan ya da geviş getirmek yerine beslenmeye daha fazla zaman harcarlar. Anne çevreye karşı uyanık kaldığından ve gençler avcılardan saklandığından, yavrularıyla birlikte annelerin kendi gece rutinleri vardır.

Zürafalar neden sadece on dakika uyur?

Bu hayvanların neden bu kadar kısa uyku sürelerine sahip olacak şekilde evrimleştiklerini açıklayan birkaç teori vardır.

Yırtıcı hayvanlara daha az maruz kalma

Uzun ve derin bir uyku, bir avcı tarafından yakalanma riskinin artması anlamına gelir. Bununla birlikte yetişkin zürafalar büyük Afrika kedileri için genellikle kolay bir av değildir. Çünkü uzun, güçlü bacakları ve büyük boyutları onlara karşı çok güçlü bir savunma sağlar. Yırtıcılar, güçlü tekmelerinden birini hafife alma riskini almazlar.

Savunmasız konum

Bu memelilerin genellikle yattığı şekilde uyumak, bir yırtıcı hayvanın varlığında çok değerli birkaç saniyenin kaybedilmesi anlamına gelir. Ayağa kalkma süresi genellikle her seferinde yaklaşık 15 saniyedir çünkü hayvanın bu duruştan ayağa kalkması kolay değildir.

Bacaklarını açmak, boyunlarını uzatmak ve kaçmak, yaşamla ölüm arasındaki fark anlamına gelebilir. Yatan bir zürafa, bir aslanın saldırısına karşı çok daha savunmasızdır. Kolayca kafasına ulaşabilir ve ayağa kalkamadan avını boğabilir.

Sürekli geviş getirme ihtiyacı

Zürafalar geviş getiren hayvanlardır ve günün çoğunu yiyeceklerini çiğnemekle geçirirler. Geviş getirme bir otoburun, özellikle bu büyüklükteki bir hayvanın zamanının %75’ini alabilir.

Birkaç saatlik derin uyku yerine küçük aralıklarla uykular, beslenme ve geviş getirmeye paralel bir aktivite olarak yönetilebilir.

zürafaların boynu, geviş getirme

Diğer türlerde uyku

Bu özel uyku şekli, atlar veya inekler gibi diğer büyük otoburlar için de geçerlidir. Farklı habitatlarda, türlerin vahşi yaşamın tehlikeleri karşısında hayatta kalması için doğal olarak aynı stratejiler seçilmiştir.

Evrim, doğal ortama uyarlanmış bir dizi uyku fizyolojisi değişikliğini sürdürdü. Bazı örnekler göçmen kuşlarda ve yunuslarda tek yarım küre şeklinde uykudur.

Peki siz bu hayvanların uyku alışkanlıkları hakkında ne düşünüyorsunuz? Bugünkü yazımızı beğeneceğinizi umuyoruz!

  • Shaw, Ethan. “How Do Giraffes Sleep?” sciencing.com, https://sciencing.com/giraffes-sleep-4565890.html. 16 July 2020.
  • M.B. Kristal and M. Noonan. Note on sleep in captive giraffes (Giraffa camelopardalis reticulata), 1978.
  • Jerome M. Siegel, Do all animals sleep?, Trends in Neurosciences, Volume 31, Issue 4, 2008, Pages 208-213, ISSN 0166-2236,