Gökkuşağı Alabalığı: Çok Renkli Bir Salmonidae

17 Aralık, 2020
Salmonid ailesi içerisinde gökkuşağı alabalığı olarak bilinen son derece ilginç bir tür vardır. Bu balık dünyadaki neredeyse tüm sularda mevcuttur.

Gökkuşağı alabalığı, hemen hemen dünyanın tüm sularına yayılmış çok renkli bir Salmonidae’dir. Ortak adı, vücudunda görünen renk tonlarından gelir.

Bu güzel hayvanın özelliklerinin neler olduğunu biliyor musunuz? Korunumu açısından karşılaştığı tehlikelerin farkında mısınız? Bu eşsiz balık hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız, okumaya devam etmenizi öneririz.

Gökkuşağı Alabalığı: Özellikleri

Gökkuşağı alabalığının bilimsel adı Oncorhynchus mykiss’tir ve Kuzey Amerika’ya özgü bir tatlı su balığıdır. Bu tür, üyeleri genellikle salmonidler olarak adlandırılan Salmonidae familyasına aittir.

Bu tür, 50 ila 75 cm uzunluğa ulaşır ve yaklaşık 8 kg ağırlığındadır. Bununla birlikte, 11 yaşındaki bir balıkta maksimum 22 kg ağırlığı ve 1.2 m uzunluğunda bir boyut kaydedilmiştir.

Gövdesi uzun ve iğ biçimlidir, altı yüzgecı vardır: pektoral, ventral, anal, dorsal, adipoz ve kaudal. Adipoz yüzgeci, alabalıkların bir karakteristiğidir ve siyah bir kenarlığı vardır.

Normalde, göbek bölgesinde renkleri gümüş ya da beyazımsıdır ve ayrıca yanal şekilde, yanardöner pembe bir çizgi ile çevrelenmiştir. Aynı zamanda vücudun sırt bölgesinde baskın renk maviden yeşile değişir.

Vücudundaki renkler, bu balığı gökkuşağı alabalığı olarak tanımamızın sebebidir. Dahası, vücudunun tonları habitat, yaş ve üremeye göre de değişir.

Habitatı söz konusu olduğunda, gölde yaşayan alabalıkların gövdesi daha simli ve parlaktır. Öte yandan nehirlerde yaşayanlar daha koyu ve daha yoğun bir renge sahiptir.

Vücut tonunu etkileyebilecek bir diğer faktör de diyettir. Uzmanlar, yabani türlerin karakteristik somon renginin yumuşakçaların ve deniz kabuklularının tüketiminden geldiğini gözlemlemişlerdir.

Ayrıca bu türün erkek ve dişileri arasında belirli bir eşeysel dimorfizm gözlemleyebiliriz. Dişiler şişkin bir göbeğe sahipken, erkeklerin alt çeneleri daha belirgindir ve yanal çizgileri daha parlaktır.

Bir gökkuşağı alabalığının vücudu.

Dağılımı, Habitatı ve Beslenmesi

İber Yarımadasında; gökkuşağı alabalığı, Galiçya, Asturias ve Cantabria da dahil olmak üzere Kuzey ve Doğu bölgelerinde bulunur. Dahası, Mallorca’da örneklerinin varlığına dair kayıtlar da bulunmaktadır. Ancak, Bask Ülkesinde bulunduklarına dair hiçbir kayıt yoktur.

Dünyanın geri kalanı söz konusu olduğunda, bu tür Kuzey Amerika’dan gelir ve Pasifik tarafında farklı nehirlerde yaşar. Daha spesifik olarak, yola Alaska’da başlarlar ve yolculukları Kaliforniya’nın alt kısımlarında sona erer. Ancak, Meksika’ya kadar bile gidebilirler.

Gökkuşağı alabalığı genellikle nehirler, göller ya da akarsular gibi taze, şeffaf, soğuk su alanlarında yaşar. Su berrak ve tercihen 12ºC civarında bir sıcaklıkta olmalıdır. Akıntıya gelince, bu balık hızlı ya da orta akıntılı nehirlere doğru eğilir. Ancak bazı durumlarda tatlı suları terk edip denize ulaşabilir.

Genelde yırtıcı bir tür olduğu için beslenme şekli farklılık gösterebilir. Bu türün tükettiği besinler arasında omurgasızların, kabukluların ve yumuşakçaların larvaları öne çıkar. Gözlemler ayrıca küçük balıkları da yiyebileceklerini ortaya koymaktadır. Genç üyeler ise, çoğunlukla zooplankton ile beslenirler.

Spor Balıkçılığı ve Gökkuşağı Alabalığı

İnsanlar bu türü yapay olarak neredeyse tüm dünyaya tanıtmıştır. İspanya’da, yalnızca spor balıkçılığı ya da balık çiftliklerinde yetiştirilmesi için yeniden tanıtılmasının yapıldığı bölgelerde yaşamaktadır.

Antarktika hariç her kıtanın sularında gökkuşağı alabalığı bulunur. Balık çiftlikleri bu türü gastronomik tüketim için yetiştirmesine rağmen, yeniden ortaya çıkmasının ana nedeni eğlence amaçlıdır.

Bu nedenlerden dolayı, gökkuşağı alabalığı dünyada en çok yetiştirilen alabalık olarak kabul edilir. Bu, hem beslenme hem de uyum sağlama açısından direnci ya da üreme kolaylığı gibi hususlardan kaynaklanmaktadır.

Korunması

İspanya’da korunması ile ilgili olarak, yerel türlerin geri kalanı için bir tehdit oluşturan allokton bir türdür. Avrupa’nın geri kalanında, aynı zamanda insanların da tanıttığı bir türdür.

Yüzen bir gökkuşağı alabalığı.

Ana tehdit, gökkuşağı alabalığının yırtıcı bir tür olmasıdır. Varlığı, amfibilerin ve omurgasızların popülasyonlarının yanı sıra diğer yerli balık türlerini de etkiler. Kendi sınıflandırmasına gelince, yaygın tanıtımı nedeniyle gökkuşağı alabalığı nesli tükenmekte olan türler arasında değerlendirilmemektedir.

Gördüğümüz gibi, gökkuşağı alabalığı nehirlerde ya da denizlerde bulunabilen somon balığının çok maceracı bir akrabasıdır. Nesli tükenmekte olan bir tür değildir ve hem spor balıkçılığı hem de gastronomide takdir edilmektedir.