Göç Eden Hayvanlar İle İlgili Her Şey

27 Aralık, 2020
Yaşam alanlarında meydana gelen ekolojik değişimlerden dolayı birçok hayvan türü göç eder. Bu şekilde yılın belli bölümlerinde yeni yaşam kaynaklarını bulacakları farklı bölgelere giderler.

Her yıl birçok hayvan yeni kaynaklar bulmak için uzun bir yolculuğa çıkar. Bu yolculuğu hepsi aynı anda yapmazlar, ancak her türün her yıl tekrar eden kendine ait bir göç döngüsü vardır. Göç eden hayvanlar ile ilgili bilgiler çoğu zaman insanları şaşkına çevirir. Çünkü bu canlılar göç sırasında farklı yeteneklerini devreye sokarak hayatta kalmaya çalışırlar.

Atmosferdeki, havadaki değişiklikler ve besin kaynaklarının mevcudiyeti, hayvanların göç etmesinin ana nedenidir. Bahsettiğimiz yolculuk genellikle uzundur ve pek çok engeli barındırır. Bu nedenle bazı hayvanlar bu yolculuk sonunda hayatta kalamayabilir. Bu inanılmaz doğa olayı hakkında daha fazla bilgi edinmek için okumaya devam edin!

Göç nedir?

Göç, hayvanların içgüdüsel olarak her yıl başka bir habitata taşınmaya yönlendirildiği doğal bir olaydır. Bu olay normalde her yıl aynı zamanda gerçekleşir ve yeni habitat kilometrelerce uzakta olabilir.

Bununla birlikte, mesafe içeren tüm hayvan hareketleri göç olarak sınıflandırılmamaktadır. Yolculuğun hayvan göçü olarak kategorize edilebilmesi için aşağıdaki kriterleri karşılaması gerekir:

  • Yolculuğun belirli bir uzunlukta ve sürede olması gerekiyor. Bazıları aylarca sürebilir.
  • Yeni ve eski habitat arasında belirgin bir fark olması gerekir.
  • Göç, hayvanların biyolojik iç saati tarafından düzenlenir ve bu iç saat dış uyaranlara uyum sağlar.
  • Göçün önemli sayıda hayvanı içermesi gerekir. Yalnız bir bireyin göç etmesi yeterli değildir. Göç, ya büyük bir canlı grubunu ya da tüm nüfusu kapsar.
  • Göç, farklı ekolojik baskılara karşı bir cevap olmalıdır.
  • Ya bol miktarda yiyeceğin olduğu bir dönemde bu yeni alana göç ederler ya da üreme veya genç yavruları yetiştirme gibi belirli işlevler için yeni bir alanı kullanırlar.

Göç etmenin amacı daha iyi kaynaklar bulmak veya olumsuz çevresel koşullardan kaçınmaktır. Habitatta kaynak eksikliğinin yaşanması, hayvanı yiyecek bulmak için başka yerler aramaya zorlayacaktır. Kaynakların miktarı çevresel değişikliklerden etkilenebilir.

Genel olarak göçmen hayvanlar sonbaharda ılık bölgelere göç eder ve ilkbaharda orijinal yaşam alanlarına geri dönerler. Şaşırtıcı bir şekilde, göç eden hayvanların yaşam alanları arasında gezinme yetenekleri genlerinde de görünebiliyor.

Her yıl göç eden hayvanlar

Her yıl göç eden birçok farklı hayvan vardır ve hepsi de büyüleyicidir. Yol boyunca büyük tehlikelerle karşı karşıya kalırlar, ancak yeni ortamlarında bulacakları kaynakları düşününce aldıkları risk mantıksız değildir. İsterseniz bazı örneklere birlikte göz atalım.

Serengeti’nin cesur gnusu (Afrika antilopları)

Dünyadaki gnuların çoğunluğu Serengeti Milli Parkı’nda yaşıyor. Kasım ayından nisan ayına kadar, zengin meraların olduğu güney bölgelerinde beslenirler. Burası aynı zamanda, besinler kurumaya başlayana kadar yavrularını yetiştirdikleri yerdir.

Bebekler üç ya da dört haftalık olduktan sonra, hayvan grubu kuru ve tehlikeli topraklarda hareket etmeye başlar ve kuzeye doğru göç eder. Bu yolculuk uzundur ve birçok tehlikeyi barındırır. Örneğin Tanzanya ve Kenya arasındaki sınırda, timsah gibi yırtıcı canlıların onları beklediği Mara Nehri var.

Yavruların ölüm oranı çok yüksektir ve bu yolculuğun sonunda her altı kişiden sadece biri hayatta kalır. Bu göç yolculuğu sırasında hatta her yıl 6.000 gnu ölebilir. Hayvan grubu nihayet temmuz ve ekim ayları arasında hedeflerine ulaşabilirler.

Yetişkin gnuların iyi bir görsel hafızası vardır ve nereye gitmeleri gerektiğini tam olarak bilirler. İki veya üç yetişkin erkek, grubu daha nemli alanlara doğru yolculuk boyunca yönlendirir. Bu “liderler” rehberlik etmek için güneşi, görsel referansları, koku alma duyularını ve sürü hakkındaki bilgileri kullanırlar.

büyük hayvan sürüsü ve göç eden canlılar

Balinalar yavrularını büyütmek için bir yer arayışında olurlar ve bunun için göç ederler. Yaz geldiğinde, bol güneş ışığı nedeniyle fitoplankton patlamasının olduğu bölgelere doğru binlerce mil yol katedebilirler. Plankton patlaması, balinalar ve diğer yırtıcı hayvanlar için ana besin kaynağı olan kril sayısını artırır. Balinalar kendilerine rehberlik etmesi için dünyanın manyetik alanını kullanır. Ayrıca çok açık sularda olmalarına rağmen sahil şeridini görsel bir referans olarak da kullanırlar. Her yıl sahillerde mahsur kalan yunusların ve balinaların bunu dünyanın manyetik alanındaki değişiklikler nedeniyle yaptıklarına inanılıyor. Bu da denizde kalmak yerine sahile doğru yüzmelerine neden oluyor. Manyetik alan değişebilir, bu durumun sonucunda da hayvanların yön duygusu etkilenir. 

yüzen balina sürüsü ve göç eden hayvanlar

Göçmen kuşların birçok farklı türü vardır ve her biri sanki gökyüzünün bir haritası ellerinde varmış gibi her yıl sorunsuz bir yolculuk yaparlar. Ana uçuş rotaları şunlardır:

  • Palearktik-Afrika rotası: Bu en şaşırtıcı rotalardan birisidir. Göçmen kuşlar Afrika’ya giderken İber Yarımadası’nda dinlendikleri için Cebelitarık boğazından da görülebilirler.
  • Kuzeydoğudan Güneydoğu Asya’ya
  • Kuzeyden Güney Amerika’ya

Gördüğünüz gibi hayvan göçü gerçek bir maceradır. Göç eden hayvanlar her yıl bu yolculuğu yapmak için büyük miktarda enerji harcayabilirler ve çoğu zaman bu tür yolculuklar tehlikelerle doludur. Göç içgüdüsel bir davranıştır, ancak bir kısmı da sonradan öğrenilmiş ve nesilden nesile aktarılmıştır.

  • National Geographic. Grandes Migraciones.
  • Drickamer, L.C, Vessey, S.H. y Jacobs, E.M. “Animal Behavior: Mechanism, Ecology, Evolution”, Ed.Mc Graw Hill (2002).
  • Breed, M.D and Moore,J. “Animal Behavior” Editorial Academic Press, Elsevier (2011).