Ördekler ve Türleri - Doğru ve Yanlış Bilinenler

30 Eylül, 2020
Çoğu zaman herhangi bir göletin yanından geçerken klasik bir biçimde şu sözleri duyarız: “Bakın, ördek!”. Bunu, günlük konuşma dilinde ördekleri ve türlerini genelleyecek şekilde kullanıyoruz. Peki bu gördüklerimizin hepsi gerçekten ördek mi?

Ördekler ve onların türleri (çamur ördekleri, macar ördekleri, suna ördekleri vb.) dünya çapında bilinen ve tanınan canlılar. Bu kuşlar, birçok farklı türü içeren yeşilbaş ailesini oluşturuyorlar. Göçmen su kuşları olan ördekler çevrelerine adaptasyon anlamında çoklu değişimler gösterebilirler. Örneğin; perdeli ayaklar, su geçirmez tüyler ve düz bir gaga sahibi ördekler görmeniz mümkün.

En İlginç Olan Bazı Türler

Mandarin Ördeği

Mandarin ördeği, bilimsel adıyla “Aix galericulata” göz alıcı tüyleriyle onu diğer yeşilbaş ördeklerden ayıran birçok özelliğe sahip. Öncelikle, bu tek eşli bir canlı. İkinci olarak koşmak, yüzmek ya da uçmak konularında çok da iyi değiller. Bu durum, karga, şahin veya tilki gibi yırtıcıların onlara saldırmasına olanak sağlıyor.

Mandarin ördekler göz kamaştıran tüylere sahip

Doğu Asya’da mandarin ördeklerinin iyi şans, aşk ve evlilik getirdiğine inanılıyor. Bundan dolayı, çiftlere düğünlerinde bu ördeklerden vermeleri, o bölgede alışılmış bir olay.

Karolina Ördeği

Karolina ördeği, bilimsel adıyla “Aix sponsa” yine süslü tüylere sahip ördeklerden biri. Su bitkileri, meşe palamudu ve kestaneler ile besleniyorlar. Yazın, yedikleri şeylerin çeşitleri arasına böcekler, salyangozlar ve küçük deniz canlıları da giriyor.

Klasik Ördekler

Bu kuşlar, uzun, dar, uçları tırtıklı gagalarıyla tanınıyorlar. Bu gaga yapısıyla, kaygan ve kıvrak olan balıkları rahatlıkla avlayabiliyorlar. Günümüzde, bu ördeklerin sadece beş farklı türü bulunuyor.

Carolina ördekler değişik gaga yapısına sahip

Potansiyel eşlerini ortaya çıkartabilmek için, bu ördekler taklit yolunu kullanıyorlar. İlk olarak, suya atlıyor ve boyunlarını yukarı doğru uzatıyorlar; aynı su içerken yaptıkları gibi ama bu sefer sadece sembolik jestlerle bunu yapıyorlar.

Ördekler ve Kazlar

Bu kuşlar “Anatidae” (ördek) türlerinin bir alt ailesi aslında. Ürkek ve temkinli olduklarından bir nevi ulaşılamaz canlılar. Hatta, o kadar tedbirli bir cins ki, grupça yemek yedikleri sırada gözcülük yapan birkaç kuş bulunduruyorlar. Eğer biri “görevinin başından” ayrılırsa, hemen başka bir kuş onun yerini alıyor.

Yaban kazları (anser anser), evcil kazların kasılarak yürüyen görüntüsünün aksine, yavaş ve rahat bir halde yürür. Hızlı koşuculardır, iyi yüzerler ve hatta tehlikelerden korunmak için suyun altında bile yüzebildikleri görülmüştür.

Bu kazlarla evcil kazların kökenleri aynı aslında. Bunun nedeni Romalıların kaz ciğeri olarak bildiğimiz ve yemeyi çok sevdikleri şeyi elde etmek için bu hayvanların karaciğerlerini süt, un ve balla şişirmeleriydi. Dahası, tüylerini uzun süre boyunca yazı yazmak için kullanmışlardır.

Dalgıçkuşları

Bu kuşlar tam olarak ördek sayılmazlar ama bu türle bağları var. Ördekler gibi onlar da su kuşları ve belirli bir süre için hızlı bir biçimde uçabiliyorlar. Hatta, saatte altmış mil gibi bir sürate ulaşabildikleri gözlenmiş.

Bu kuşların ötme şekilleri de fazlaca ilgi çekici. Kurtların ulumasına benzer sesler çıkardıktan hemen sonra bir anda gülüyorlarmış gibi sesler çıkarabilirler.

Ördekler ve Türleri: Batağanlar ve Küçük Dalgıçkuşları

Bu kuşlar batağangiller türüne aittirler. Batağanlar dalgıçkuşlarından farklı oluyorlar. Bu kuşlar daha küçükler ve kafalarından çıkan yatay tüylere sahipler. Bununla birlikte, dalgıçkuşları gibi, suyun içerisinde kafalarını tek bir kanatlarının altına gömüp uyuyorlar. Yüzen yuvalarını yaptıkları lagünlerde ya da sulak alanlarda yaşarlar.

Kuşların yakınlaşması

Bu kuşların sahip olduğu garip özelliklerden biri ise, kendi tüylerini yerler, ayrıca yavrularına da yedirirler. Bu yuttukları tüyler, midelerinde küçük, kalın bir hamura dönüşür ve balık kılçıklarını kusmalarına yardımcı olur.

Dalgıçkuşlarının da, aynı batağanlar gibi, perdeli ayakları bulunmuyor. Ancak, her birinin parmaklarının birer maden cevheri gibi görünen kaba kenarları var. Bu hayvanlar, sıradışı bir davranışa daha sahipler. Dalgıçkuşları, su bulanık olduğunda, kafalarını avlarını yakalamak için suyun içerisinde tutarlar.

Ördekler ve Türleri

Burada bahsettiğimiz tüm kuşlar ve hatta daha fazlası, günlük hayatta, “ördekler” adı altında gruplandırılmış durumda. Ancak, belirtildiği gibi, bunların hepsi teknik olarak “ördek” sayılmazlar. Hatta, tamamen farklı bir aileye aitler.

Bu yazımızda, sadece günlük hayatta sıklıkla kullanılan “ördekler” teriminin altında yatan pek çok farklı türün olduğuna örnekler vermek istedik. Ve inanın, bu hayvanlar hakkında öğrenebileceğimiz daha pek çok şey var.

  • Anatidae [Internet]. Es.wikipedia.org. [cited 21 April 2020]. Available from: https://es.wikipedia.org/wiki/Anatidae
  • Pérez Más E. Aves. [Barcelona]: Bruguera; 1978.