Sumatra Orangutanı: Fiziksel Özellikleri

01 Kasım, 2019
Sumatra orangutanı insanlara çok benzer. Dik yürür, alet kullanır ve harika bir sosyal hayata sahiptir. Ancak, aynı zamanda kritik tehlike altındalar.

Uzmanlar, büyüklüğü, dik yürümesi ve sergilediği diğer davranışlardan dolayı, bunun  insana en çok benzeyen primat olduğunu söylüyorlar. Bu yazıda, bu cinsin alt türlerinden biri olan Sumatra orangutanı hakkında bilmeniz gereken her şeyi size anlatacağız.

Sumatra orangutanı fiziksel özellikleri

Bilimsel adı Pongo abelii’dir ve orangutan ailesinin üç alt türünden biridir. Sumatra orangutanı, yalnızca Sumatra adasının kuzey kesiminde yaşamaktadır ve bulması oldukça zordur.

Sumatra orangutanında, çoğu primatta olduğu gibi, belirli bir cinsel dimorfizm vardır. Erkekler daha uzun ve daha ağırdır – 140 santim boyunda ve 90 kg ağırlığındadır, dişiler ise 90 santim boyunda ve 45 kg ağırlığındadır.

Sumatra orangutanını diğer iki alt türle karşılaştırırsak, daha ince ve daha uzun bir yüze sahip olduğunu söyleyebiliriz. Ek olarak, kürkünün rengi daha açık kırmızımsı bir tondur.

dallara asılı duran sumatra orangutanı

Davranış ve beslenme

Türlerin ortak adı (orangutan) iki yerel kelimeye dayanmaktadır. Birincisi, kişi anlamına gelen orang, ikincisi ise orman anlamına gelen hutan’dır. Bu nedenle, o bir orman kişiliğidir! Bu ismi, sergilediği belli davranışlardan dolayı alıyor.

Uzmanlar, bazılarının araç kullandığını görmüştür. Örneğin, bir ağaç dalını koparırlar, üstündeki küçük dalları ayıklarlar ve bir kürek gibi kullanmak için bir ucunu koparırlar. Bu aleti gizli termitleri bulmak için kullanırlar.

Arıları bal peteğinden uzaklaştırmak ve bala (bir kaşıkla alıyormuşcasına) ulaşmak için de aynı çubuğu kullanabilirler. Bilim adamları daha sonra biriktirdikleri ve içtikleri yağmur suyunu toplamak için yaprak veya başka malzemeler kullanarak kaplar yaptıklarını bile gözlemlediler.

Sumatra orangutanının sergilediği bir başka ilginç davranışsa, ağaçlar arasındaki hareketidir. Dalları gidip gelmek ve kendilerini ana yırtıcıları Sumatra kaplanından korumak için kullanırlar. Yavaş, sallanan hareketlerle ağaçların arasında hareket ederler.

bekleyen orangutan

Bu tür çoğunlukla meyve ile beslenir- büyük, etli meyveleri tercih ederler. Beslenmelerini termitler veya karıncalar gibi böceklerle, ayrıca yaprak ve ağaç kabuğu ile tamamlarlar.

Çok sık yapmasalar da, Sumatra orangutanları bazen et yer. Bununla birlikte, buna ‘ihtiyaç duymazlar’ ve diğer memelilerin yaptığı gibi avlanmak için doğal bir içgüdüsü de yoktur. Bir adaptasyon şeklidir ve meyvelerin mevsimsel kıtlığına bir alternatiftir. Bu olduğunda, bir dişi yetişkin veya yaşlıyı öldürebilir ve yavrularıyla birlikte yiyebilir.

Mevcut Durum

Bu tür, yaşam alanındaki ormansızlaşma, ormanların gıda endüstrisi için ekim alanlarına veya palmiye tarlalarına dönüştürülmesi ve elbette yasadışı satış için avlanma (evcil hayvanlar ve hayvanlar için karaborsa) nedeniyle nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Bu, Sumatra’nın orangutan nüfusunun Aceh ilinde adanın kuzey ucuyla sınırlı kaldığı anlamına gelir. Neyse ki, bu primatı korumak için bu ilde bir koruma alanı ve milli park (Gunung Leuser) kurulmuştur.

Esir edilmiş ya da yerinden edilmiş orangutanların rehabilitasyonu ve yeniden doğaya kazandırılması ve orman yaşam alanlarının korunması çalışmaları olumlu sonuçlar vermektedir, ancak yavaş ilerlemektedir. Uzmanlar, önümüzdeki 20 yıl içerisinde türlerin artık neslinin tükenme tehlikesi altında olmayacağına inanıyor. Bunun yerine, ‘hassas’ listesine girecek.

  • Wich, S. A., Utami-Atmoko, S. S., Mitra Setia, T., Rijksen, H. D., Schürmann, C., van Hooff, J. A. R. A. M., & van Schaik, C. P. (2004). Life history of wild Sumatran orangutans (Pongo abelii). Journal of Human Evolution. https://doi.org/10.1016/j.jhevol.2004.08.006