Kediler Neden Sudan Nefret Eder?

05 Aralık, 2020
Çoğu durumda kediler sudan nefret eder ve öyle görünmese bile, bu davranış türlerinin köklü evrimsel uyarlamalarından kaynaklanıyor.

Kedilerin sudan nefret ettiği fikri, popüler kültürün en yaygın önyargılarından biridir. Kedigillerin bu sıvıdan korkmasını haklı çıkarabilecek evrimsel mekanizmalar olsa bile, görünen o ki her hayvanın kişiliği genetik kodundan daha şartlandırıcıdır.

Yabancılık hissinin yarattığı bir korkunun yanı sıra, kediler olumsuz deneyimlerden, ıslak kürklerinden bunalmaktan ve hatta sudaki kimyasalları koklama yeteneklerinden dolayı sudan korkarlar. Bu yazıda size bu davranışın kedi dünyasında neden bu kadar yaygın olduğunu anlatıyoruz.

Kedilerin Evrimsel Tarihi

Arkeolojik araştırmalara göre, evcil kedi (Felis silvestris catus), Kuzey Afrika ve Orta Doğu’ya özgü bir kedi alt türü olan Afrika kedisi Felis Silvestris Lybica’nın doğrudan soyundan geliyor.

Orta Doğulu çiftçilerin yaklaşık 10.000 yıl önce bu vahşi kedilerle temasa geçtiğine inanılıyor. Onları evcilleştirmenin nedenlerinden biri de kemirgen istilasından muzdarip olan köyleri olabilir. Bu yüzden bu kedilerin sokaklarda ve tarlalarında bulunmalarına izin verip onları bu konuda desteklemişlerdir.

Bu bir simbiyotik ilişki durumudur. Kediler yiyecekleri elde ederken, insan yerleşimlerine diğer tüm faydalarının yanı sıra, vebanın kökünü kurutmuş oldu. Yüzlerce yıldır yakın temas, bugün bildiğimiz ilişkinin doğmasına neden olurdu.

Kedilerin sudan nefret ettiği gerçeğini anlamak için bu bilgi, neden önemlidir? Söylediğimiz gibi, bu evcil kediler, kurak alanlar, çöller ve otlakların hakim olduğu bir bölge olan Doğu’ya özgü bir türün doğrudan torunlarıdır.

Açıkça görülüyor ki, suyun az olduğu bir alandan bahsediyoruz. Bu yüzden evcil kedinin en yakın akrabasının doğal olarak suya yaklaşmasına gerek yoktur. Dahası, beslenmeleri çoğunlukla kemirgenler ve kuşlara dayandığı için, birkaç istisna dışında av aramak için nehir kenarlarına girmek zorunda kalmaları gerekmez.

Afrika kedisinin doğal yaşam alanı, susuzlukları ile bilinen savanlar ve bozkırlardır. Bu nedenle yüzmeyi hiç öğrenmemiştirler.

Afrika yaban kedisi
Elis Silvestris lybica’nın bir örneği.

Kediler Neden Sudan Nefret Eder?

Atalarından gelen genetik durumunun dışında, evcil kediler yıllardır suyla temasta olmadan evrim geçirdiler. Bu nedenle, suya maruz kalmak onları birçok yönden rahatsız ediyor. Yıkanan kedilerin bu deneyimden duyduğu rahatsızlıklardan bazıları aşağıdaki gibidir:

  • Kedilerin kürkü yıkanmak için uygun değildir (su geçirmez değildir), bu nedenle hızla ıslanır. Bu da kedilere tüm vücutları ıslak bir havluyla sarılmış gibi hissettirir.
  • Kediler, insanların alamadığı kokuları algılayabilir ve böylece suda bulunan kimyasal bileşikleri hissedebilirler. Bu yapay ve az bilinen koku hayvanı korkutur.
  • Kedilerin kulakları, vücutlarının geri kalanıyla orantısız bir şekilde büyüktür. Bu da, suyun kulaklara girmesi ve enfeksiyonlara neden olması riskinin daha yüksek olduğu anlamına gelir.

Gördüğümüz gibi, kediler sadece yüzmeye ya da suyla temas etmeye uygun değildir. Tüyleri hızla ıslanır, bu da yürümelerini engeller ve vücut ağırlıklarını artırır. Ayrıca kulakları kolayca sıvı ile dolar ve hayvanda çok rahatsız edici bir his uyandırır.

Kedinizi yıkamalı mısınız?

Yukarıda bahsedilenlerden sonra bu soruyu sormak oldukça doğaldır. Doğru cevap, sık sık bunu yapmanın gerekli olmadığıdır. Çünkü kediler tüylerini yalayarak kendi hijyenlerini sağlayabilirler.

Yine de, bir yaşından itibaren kedilere her üç dört ayda bir banyo yaptırmakta sorun yoktur. Kürk dispigmentasyonu (deri renginde bozukluk), kürkün yağlanması ve kötü kokusu kedinin duşa ihtiyacı olduğunun en belirgin işaretleridir.

kedilerin tüyleri, su geçirmez tüyler

Bazı istisnalar da vardır

Çoğu kedinin suya maruz kalmayı sevmediği doğru olsa da Maine Coon gibi cinsler de vardır. Kürkleri diğer kedi cinslerine göre daha fazla suya dayanıklıdır. Bu yüzden zaman zaman suya hızlıca dalıp çıkmaya aldırmazlar.

Bu adaptasyon insan seleksiyonunun bir sonucudur ve dolayısıyla genel olarak türü tanımlayan bir özellik değildir. Kediler kurak ve kuru ortamlardan gelir, bu nedenle suyla temasları tarihsel olarak çok sınırlı olmuştur.

  • Hallan los primeros gatos domésricos, EL UNIVERSAL. Recogido a 1 de septiembre en https://www.eluniversal.com.mx/articulo/ciencia-y-salud/ciencia/2017/06/19/encuentran-el-origen-de-los-primeros-gatos-domesticos
  • Eldredge, D. M. (2008). Cat owner’s home veterinary handbook. Beth Adelman.