İskoç Yaban Kedisi Koruma Faaliyetleri

06 Aralık, 2020
Günümüzdeki evcil kediler, binlerce yıllık evcilleştirmenin bir sonucudur. Şaşırtıcı bir şekilde hala bazı yabani türler bulunmakta, İskoç yaban kedisi de bu türlerden biridir.

İskoç yaban kedisi, İngiliz adalarının vahşi faunasının hayatta kalan üyelerinden biridir. Bir zamanlar yoğun bir nüfusu olan bu bölgenin hayatta kalan son türlerindendir.

Bugünlerde bu ekosistemlerin faunası, hayvan çeşitliliği bakımından oldukça azaldı. Bugünün makalesi, oradaki mevcut durum hakkında bilgi içerdiğinden ve ayrıca bu özel yaban kedisinin koruma planlarına değineceğinden okumaya devam edin.

İskoç yaban kedisi koruma faaliyetleri

İskoçya, şu anda bir koruma faaliyeti planının konusu olan bu yaban kedilerinin ikamet ettiği yerdir. Bunun nedeni bu türün, kritik bir yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olmasıdır. “Çoğalt ve Sal” adı verilen bu plan sayesinde, yabani kedilerin koruma altına alınması ve çoğaltılması için İskoç Yaylalarındaki ilk merkez inşa edilme sürecinde.

Başka diğer iyileştirme merkezleri mevcut ancak bahsettiğimiz bu merkez, sadece İskoç yaban kedisi türü üzerinde yoğunlaşacak. Amaç; uzun vadede İskoçya’nın farklı bölgelerine bu cinsteki kedileri serbest bırakmaktır. Bu merkezin inşası, bu cinsi koruma altına almak adına atılan son adımdır çünkü onların soyları tamamen tükenmek üzere – yaklaşık 20-200 tanesi hayatta.

Bu ekstrem durum, doğal yaşam alanlarının kaybı ve hastalıklar gibi çeşitli sebeplerden kaynaklanmaktadır. Neyse ki, yakın zamanda bir İskoç yaban kedisi dünyaya geldi, bu yüzden hala onlar için bir umut var diyebiliriz.

İki İskoç yaban kedisi birbirleriyle oynuyor.

İskoç yaban kedisinin özellikleri

Bilimsel adı Felis Silvestris olan bu tür, tipik bir İskoç yaylası kedisidir. Önceden İngiliz adaları nüfusunun büyük bir kısmını oluştursa da bu tür, artık yavaşça yok oluyor.

Her zaman olduğu gibi insanlar, bu durumun asıl sebebi, çünkü yüzyıllar boyunca bu türü avladılar. Aynı zamanda nüfuslarının bu derece azalmasının diğer ilgili nedenleri; doğal yaşam alanlarının kaybı ve melezleştirmedir.

Hayvanlar konusunda fazla bir deneyimi olmayan bir insan onu, evcil hayvanlarla karıştırabilir ancak bu tür, diğer hayvanlardan tamamen farklıdır. İskoç vahşi kedilerini normal kedilerden ayıran bazı özellikler şunlardır:

  • Bu kediler evcil bir kedinin iki katı kadar büyüyebilir.
  • Onları diğer türlerden ayıran, oldukça eşsiz bir çizgili desene sahiptir.
  • Kürkleri daha yoğun ve kuyrukları geniştir.
  • Ve son olarak insanlardan uzak dururlar çünkü bize katlanamazlar!

İskoç yaban kedisinin korunması için stratejiler

Yukarıda bahsettiğimize benzeyen bu türün koruma altına alınması için bazı stratejiler var. İşte en çok uygulananlar:

Gözetim altında üreme

Nesli tükenmekte olan hayvanların korunaklı bölgelerde yetiştirilmesi en kıymetli yaklaşımlardan biridir; bu şekilde doğan yavruların sayısı ve kaçının doğaya salınması gerektiği kontrol altında olur.

Aynı zamanda bu sayede, hastalıkların yayılımı azaltılır ve hayatta kalmalarına yardım edilir. Bu teknik, küçük ölçekteki türler için büyük kontrol gerektirir ancak bu aynı zamanda bir sorumluluktur, çünkü ilgililer, türlerin vahşi doğada hayatta kalma şanslarını maksimize etmek amacıyla ne zaman doğaya geri salmayı gerektiğini bilmeliler.

Vahşi doğada onları izlemek

Bir sonraki strateji, salınan kedileri takip etmektir.  Genellikle kedilerin tasmalarına, yerlerini belirlemek amacıyla bir GPS yerleştirilir.

Tahmin edebileceğiniz üzere bu durum, onları takip etmeyi ve davranışları üzerinde çalışmayı daha kolay hale getirir. Buna ek olarak genellikle GPS tasmaları, olayları kaydeden yerleşik kameralara sahiptir. Ayrıca stratejik noktalara yerleştirilmiş kameralar (fotoğraf yakalama) da var. Amaç, hayvanları rahatsız etmeden koruyabilmektir.

Evcil kedilerle melezleştirmeden uzak tutmak

Bu özel programın karşılaştığı zorluklardan biri; İskoç yaban kedisi genomunun korunmasıdır. Görünüşe göre evcil kedilerle bazı romantik karşılaşmalar, genetik kodlarını ciddi şekilde değiştiriyor.

Bu yüzden takibi yapılan yabani popülasyonun genomunu incelemek gerekir. Bu şekilde daha fazla bilgi edinilecek ve popülasyonun çeşitliliği artacak. Araştırmacılar, bu durumun melezleştirmeyi nasıl etkilediğini henüz bilmiyor ancak büyük bir risk olarak görüyorlar. Görüldüğü üzere önerilen koruma tekniklerinin arkasındaki ana amaçlardan biri; bu durumdan kaçınmaktır.

Farkındalığı arttırmak

Aynı zamanda insanları bilgilendirmek önemlidir; böylece bir İskoç kedisiyle karşılaştıklarında ne yapılması ya da ne yapılmaması gerektiğini bilirler. Bu hayvanlar, çoğu durumda kaçar ve yanlarına gitmek pek de iyi bir fikir değildir.

Maalesef ki insanlar, onları evcil kedilerle karıştırıp yakalamaya çalışırlar ve bu da kedileri korkutur. Bu nedenle ilgili kuruluşlar, İskoç yaban kedisinin kültürel mirasın önemli bir parçası olduğu mesajını yaymaktadır.

Aslında bu cins, tarih boyunca klan hanedanlığının bir parçası oldu ve ayrıca, bazı hikayelerde, onları cesur vahşi avcılar olarak tanımlayan İngiliz mitolojisinde de rol aldı.

İskoç yaban kedisi uzaktan seyrediyor.

İskoç yaban kedisinin nesli tükenmek üzere

Bir türü koruma altına alma stratejileri, belirli yabani türlerin popülasyon sayısı kritik bir aşamaya ulaştığında gerçekleşir. Şu anda sayıları büyük ölçüde azalmış İskoç yaban kedisinin karşılaştığı durum da budur.

Bunun gibi projeler sayesinde onların tamamen yok olmasını engelleyebiliriz. Aslında bazı ülkelerde ve belirli türlerde başarılı oldular.

  • “Breed and Release” plan to save rare Scottish wildcat, BBC News. Recogido a 2 de septiembre de 2020 en: https://www.bbc.com/news/uk-scotland-highlands-islands-53848768?intlink_from_url=https://www.bbc.com/news/topics/clm1wxp533pt/animals&link_location=live-reporting-story
  • Conservation of the wildcat (Felis silvetris) in Scotland: Review of the conservation status and assessment of conservation activities, Scottish Wildcat Conservation Action Plan Steering Group (SWCAP). Recogido a 2 de septiembre de 2020 en: http://www.scottishwildcataction.org/media/42633/wildcat-in-scotland-review-of-conservation-status-and-activities-final-14-february-2019.pdf
  • Scottish wildcats: Naturally Scottish, Scottish Natural Heritage 2011 (Government). Recogido a 2 de septiembre de 2020 en: https://www.nature.scot/sites/default/files/2017-07/Publication%202011%20-%20Naturally%20Scottish%20-%20Wildcats.pdf