De aanwezigheid van bioluminescentie door plankton en algen aan de kust

In de natuur zijn er verschijnselen die zo uit de bladzijden van een fantasieboek lijken te komen, zoals het geval is met de aanwezigheid van bioluminescent plankton en algen op de kusten. Als je wilt weten hoe dit proces in zijn werk gaat, lees dan verder.
De aanwezigheid van bioluminescentie door plankton en algen aan de kust

Laatste update: 05 januari, 2022

Heb je ooit beelden gezien van stranden die neon-blauw opgloeien? Deze beelden zijn even verbluffend als de verklaring erachter: de aanwezigheid van bioluminescentie door plankton en algen op de kust. Deze lichtuitstoot is een van de meest fascinerende processen die in de natuur bestaan.

In dit artikel kun je leren hoe dit natuurlijke proces werkt en gaan we ook in op welke functie het eigenlijk heeft voor de organismen die het vermogen hebben om zo te schitteren. Ook als je de beroemdste voorbeelden wilt leren kennen van kustgebieden die ‘s nachts oplichten, ben je hier op de juiste plaats.

Wat is bioluminescentie?

Bioluminescentie is het proces waarbij sommige levende wezens actief licht uitstralen. Dit moet niet verward worden met biofluorescentie, wat een weerkaatsing van licht is. Dit proces kan zich op drie verschillende manieren voordoen, en die zijn als volgt:

  • Intracellulairebioluminescentie. Het licht wordt hierbij geproduceerd door gespecialiseerde cellen in het eigen lichaam van het dier. Deze vorm van bioluminescentie wordt bij veel inktvissoorten gevonden.
  • Extracellulairebioluminescentie. Dit is een proces van oxidatie van luciferine, waaruit vervolgens het enzym luciferase ontstaat. Wanneer het naar buiten komt, produceert luciferase lichtgevende wolken. Vuurvliegjes en sommige kloofdieren produceren op deze manier licht.
  • Bioluminescentie door symbiose met lichtgevende bacteriën. Dieren die op deze manier gloeien regelen de lichtuitstoot via hun fotoforen, kleine zakjes waarin ze bioluminescente bacteriën opslaan.

Bioluminescentie heeft verschillende overlevingsfuncties (camouflage en waarschuwing), en ook voortplantingsfuncties, want het maakt deel uit van het baltsgedrag van sommige soorten. In bepaalde gevallen wordt het gebruikt om prooien aan te trekken.

Een lichtgevende vis

Bioluminescente aquatische micro-organismen

Bioluminescente algen zenden niet voortdurend licht uit, maar er is een soort energie nodig om het te produceren (zoals de beweging van brekende golven tegen rotsen). Ze gloeien echter niet altijd blauw – sommige soorten lijken rood, groen of oranje.

Het zoöplankton dat de kusten blauw kleurt gloeit niet uit zichzelf, maar zendt een bioluminescente stof uit om andere organismen aan te trekken tijdens het broedseizoen.

Een voorbeeld van een bioluminescente alg die vaak in deze landschappen voorkomt is de zeevonk (Noctiluca). Het zijn zulke kleine organismen dat er duizenden van in een enkele druppel water passen. De functie van hun bioluminescentie zou zijn om roofdieren af te schrikken.

Waar komt bioluminescentie door plankton en algen voor?

Nadat je foto’s van deze verschijnselen gezien hebt, zul je het niet kunnen laten om deze magische landschappen te bezoeken. Heb je de gelegenheid en de middelen om te reizen, dan is hier een lijst van plaatsen waar bioluminescent plankton en algen op de kusten goed te zien zijn.

Jervys Bay (Australië)

Deze helderblauwe stranden zijn de belangrijkste toeristische attractie in dit gebied. Om zeker te zijn dat je dit verschijnsel ziet, moet je bij voorkeur in de zomermaanden gaan (december-februari) en vervolgens een zo donker mogelijke nacht kiezen, zelfs een met nieuwe maan en wolken.

In Preservation Bay (Tasmanië, Australië) kan dit verschijnsel ook worden waargenomen, veroorzaakt door de Noctiluca scintillans, die het water overdag roze kleurt.

Glimmend water

De Malediven

Tussen juli en december kleuren de stranden van de Malediven ‘s nachts elektrisch blauw, vooral op de eilanden Vaadhoo en Mudhdhoo. En als je besluit dit land te bezoeken, kun je je aandacht uitbreiden tot de rest van de wonderlijke biodiversiteit die het bezit.

Maya Bay (Thailand)

In feite zijn in de hele omgeving van Krabi (Thaise provincie) bioluminescente algen te vinden. De mogelijkheden voor toeristen om dit verschijnsel waar te nemen variëren. Zo zijn er bijvoorbeeld diverse routes om dit verschijnsel in de omgeving te vinden. Er zijn echter ook mogelijkheden om ‘s nachts te gaan snorkelen en zwemmen te midden van dit kleurrijke schouwspel.

Helaas (vanaf het jaar 2021) is Maya Bay gesloten voor toeristen. Het doel is dit gebied op ecosystemisch niveau te rehabiliteren.

Holbox (Mexico)

Holbox (“zwart gat” in de Maya-taal) is een eiland dat in het Kanaal van Yucatan ligt. Het is beroemd om de bijzondere manier waarop de bioluminescentie van zijn plankton verschijnt. In plaats van een gelijkmatige gloed, lijkt het op een zee van sterren.

De lichtflitsen verschijnen als deze micro-organismen verstoord worden door de kracht van het water. Hun gloed varieert van blauw tot zilver tot groenig.

Toyama Bay (Japan)

Zeevuurvliegjes (Vargula hilgendorfii) zijn verantwoordelijk voor het kleuren van de zee in deze streek van Japan. Een van de bekendste beelden is dat van de rotsen waar stromen van deze kleine bioluminescente schaaldiertjes vervolgens op vallen.

Vieques (Puerto Rico)

De meest bioluminescente plaats die tot nu toe bekend is, is Mosquito Bay, waar minstens 6.000 bioluminescente algen in slechts een eetlepel water geregistreerd zijn. Het organisme dat verantwoordelijk is voor het verschijnsel is de Pyrodinium bahamense (Engelse link), een dinoflagellate.

De aanwezigheid van bioluminescentie door plankton en algen aan de kust

Dit verschijnsel aanschouwen of zelfs een duik nemen in water dat oplicht als je voorbij vaart, is een ervaring die je niet snel vergeet. Denk er echter altijd aan de plaats waar je verblijft te respecteren. Zorg er dus altijd voor dat je de fauna en flora ervan geen kwaad doet. Dat je van deze wonderen kunt genieten, mag je er vervolgens niet de oorzaak zijn dat ze voor altijd verdwijnen. This might interest you...

Hoe moet ik mijn aquarium verlichten?
My Animals
Lees het op My Animals
Hoe moet ik mijn aquarium verlichten?

De verlichting van een bak is essentieel voor de levenskwaliteit van de vegetatie en vissen. Leer hoe je een aquarium goed kunt verlichten.



  • Marta, C. I. S., & Moorillón, G. V. N. (2010). LA BIOLUMINISCENCIA DE MICROORGANISMOS MARINOS Y SU POTENCIAL BIOTECNOLÓGICO. Revista Científica de la Universidad Autónoma de Coahuila2(3).
  • Biggley, W. H., Swift, E., Buchanan, R. J., & Seliger, H. H. (1969). Stimulable and spontaneous bioluminescence in the marine dinoflagellates, Pyrodinium bahamense, Gonyaulax polyedra, and Pyrocystis lunula. The Journal of general physiology54(1), 96-122.https://rupress.org/jgp/article/54/1/96/47351
  • Haddock, S. H., Moline, M. A., & Case, J. F. (2010). Bioluminescence in the sea. Annual review of marine science2, 443-493.