5 tekenen dat je vogel gelukkig is

De lichaamstaal van vogels begrijpen is ingewikkeld, omdat we genetisch verder van ze af staan dan van andere huisdieren. Toch is het mogelijk om te zien wanneer ze blij zijn.
5 tekenen dat je vogel gelukkig is

Laatste update: 20 september, 2021

Het begrijpen van tamme vogels is geen gemakkelijke taak voor elke nieuwe eigenaar. Deze dieren missen de  gezichtsspieren van zoogdieren. Daardoor zijn hun emotionele toestanden en tekens veel cryptischer voor ons dan die van bijvoorbeeld een kat of een hond. Wil je 5 tekenen weten die laten zien dat je vogel gelukkig is?

Als een zoogdier zijn tanden laat zien weten we dat hij gaat aanvallen, terwijl het rechtop staan van de haren (pilo-erectie) meestal een teken van angst en verrassing is. Maar hoe tonen vogels deze universele emoties? Kunnen ze vreugde en geluk voelen zoals een aap, een hond, of een kat? Hier beantwoorden we deze vragen en nog veel meer.

5 tekenen dat je vogel gelukkig is

Hoewel veel eigenaars zich er misschien niet van bewust zijn, zijn bijna alle tamme vogels uitzonderlijk intelligent. Psittacinae (papegaaien, ara’s, parkieten, papegaaien en kaketoes) onderscheiden zich op dit gebied van de rest.

Ze zijn namelijk onder andere in staat tot zelfherkenning en het oplossen van problemen. Daarnaast kunnen ze taalpatronen ontwikkelen. Ook zijn ze in staat tot het vormen van zeer sterke sociale relaties.

Hier zijn 5 tekenen dat je vogel gelukkig is. We gaan natuurlijk alleen kijken naar de meestvoorkomende tamme soorten die je in huizen aantreft: de kanarie (Serinus canaria domestica), de parkiet (Melopsittacus undulatus), en sommige papegaaien en valkparkieten. Mis het niet!

1. Je vogel zingt

Hoewel Psittacidae een breed scala van vocalisaties uitstoten, zijn de koningen van het gezang in de huiselijke sfeer de kanaries (behorend tot de orde Passeriformes). Mannetjes zingen (Engelse link) het grootste deel van het jaar en dit gedrag wordt gemoduleerd door hormonale circuits, maar als ze ziek worden of in een depressie raken houden ze ermee op.

Bij kanaries is het zingen het eerste teken dat het dier gelukkig en op zijn gemak is. Deze vogels stoppen echter meestal met zingen gedurende een paar maanden in de zomer, want in die tijd zijn ze in de rui, en moeten ze hun energie in dit proces steken.

Twee zingende kanaries

2. Je gezelschap zoeken

Terwijl bijvoorbeeld kanaries geen gehechtheid aan hun eigenaren tonen, vinden papegaaien het wel prettig om met mensen te socialiseren. Het is normaal dat papegaaien en parkieten op het hoofd van hun eigenaar klimmen, in diens nek kruipen, over hun handen wrijven, of voorwerpen dragen om aandacht te trekken.

Vanwege hun behoefte aan socialisatie is het aan te bevelen parkieten en andere kleine papegaaien met een metgezel in de kooi te houden. Omdat dit bij grote papegaaien en kaketoes niet mogelijk is, moet je er speciaal op letten dat het dier niet in een depressie vervalt en zichzelf begint te verwonden. Daarom moet de eigenaar de rol van levensgezel op zich nemen en zijn vogel zich niet alleen laten voelen.

Een ander teken van een gelukkige vogel is dat hij zijn eigenaar opzoekt.

3. Het verzorgt zichzelf

Meer dan een teken dat je vogel gelukkig is, is het verzorgen een teken van gebrek aan stress en een gevoel van veiligheid in de omgeving. Vogels hebben een structuur die bekend staat als de stuitklier bij de basis van de staart, waarvan de functie is het afscheiden van olieachtige stoffen die de structuur van de veren waterdicht maken en herstellen.

Als je vogel zich op zijn gemak voelt, zul je zien hoe hij vroeg of laat zijn snavel op zijn rug begint te gebruiken. Dat doet hij om de vloeistof die door de klier wordt geproduceerd over zijn veren te verspreiden. Poetsen stelt de vogel bloot aan roofdieren. Als ze dit dus doen, is het een teken dat je vogel gelukkig, ontspannen en zelfverzekerd is in zijn omgeving.

4. Imitatie van woorden

Zoals je je kunt voorstellen is dit gedrag voorbehouden aan papegaaien, parkieten en valkparkieten. Kanaries en zebravinken bijvoorbeeld zijn niet in staat om menselijke geluiden na te bootsen. Dit is niet alleen een kwestie van intelligentie, maar van de opstelling van de syrinx en andere fysiologische beperkingen.

Hoe het ook zij, een papegaai of parkiet die gelukkig en gestimuleerd is, zal een deel van zijn tijd besteden aan het leren van woorden en ze imiteren ter vermaak. Dit is een teken dat ze geestelijk en lichamelijk gezond zijn. Je hoeft echter niet verontrust te zijn als ze het niet doen. Misschien zijn ze gewoon uitgekeken op het leerproces en hebben ze behoefte aan andere soorten spelletjes.

5. Legt eieren

De vrouwtjes van veel vogelsoorten leggen eieren, ongeacht of ze bevrucht zijn of niet. Dit is een teken dat je vogel gelukkig en op zijn gemak is, maar je moet het ook niet aanmoedigen.

Elke leg is een zeer veeleisend proces voor een vogel en gaat gepaard met een uitputting van calcium en voedingsstoffen, dus het is het beste om haar naar de dierenarts te brengen als je haar dit niet aandurft en manieren te bespreken om het te voorkomen.

Soms kunnen de eieren in de cloaca vast komen te zitten en de moeder doden. Dit scenario moet vermeden worden.

Tekenen dat een vogel niet gelukkig is

We hebben je verteld over de tekenen van geluk bij een vogel. Er zijn ook veel andere tekenen die op ontevredenheid en ziekte wijzen. Enkele van de belangrijkste zijn de volgende:

  • Voortdurend pluizen van de veren: Vogels pluizen van tijd tot tijd hun veren om te thermoreguleren en zich te verzorgen. Maar als dit gedrag er continu is, moet je een onderliggende ziekte vermoeden.
  • Stoppen met zingen: Vooral bij kanaries, als mannetjes buiten de rui ophouden met zingen, betekent dit bijna altijd dat ze gestrest zijn of een of andere lichamelijke ziekte hebben.
  • Veren afwerpen: Papegaaien die depressief of gestrest zijn hebben de neiging zichzelf te verwonden, waarbij ze veren uit hun borststreek trekken. Als je ziet dat je papegaai of parkiet veren op zijn kop heeft (omdat hij er niet bij kan), maar geen of nauwelijks op de rest van zijn lichaam, is het waarschijnlijk dat hij een gedragsprobleem heeft.
  • Hoesten: Zieke vogels stoten meestal vreemde geluiden uit als ze proberen hun ademhalingsstelsel vrij te maken. Deze lijken op hoesten of verstikkingsgeluiden bij mensen.

Deze symptomen wijzen niet alleen op een gevoel van ontevredenheid bij je vogel. Het kan ook wijzen op een onderliggende psychische of lichamelijke ziekte. Ze verdienen allemaal een dringend bezoek aan de dierenarts.

Een papegaai

Zoals je ziet vertoont een vogel veel specifieke tekenen als hij blij en ontspannen is. Hun lichaamstaal leren lezen is een noodzaak, want ook al drukken ze dingen niet uit zoals wij dat doen, vogels hebben complexe gevoelens en mentale processen die we moeten respecteren. Het is onze plicht als verzorgers om het huisdier gelukkig te houden tot het eind van zijn dagen. Wellicht ook interessant voor jou

De 5 mooiste zangvogels op een rijtje
My Animals
Lees het op My Animals
De 5 mooiste zangvogels op een rijtje

Lees dit artikel om erachter te komen wat de mooiste zangvogels zijn. Als je er zelf van wilt genieten, dan moet je gewoon meer bomen planten.



  • Frankl-Vilches, C., Kuhl, H., Werber, M., Klages, S., Kerick, M., Bakker, A., … & Gahr, M. (2015). Using the canary genome to decipher the evolution of hormone-sensitive gene regulation in seasonal singing birds. Genome Biology, 16(1), 1-25.
  • Eberhard, J. R. (1998). Breeding biology of the Monk Parakeet. The Wilson Bulletin, 463-473.
  • Dooling, R. J., & Saunders, J. C. (1975). Hearing in the parakeet (Melopsittacus undulatus): absolute thresholds, critical ratios, frequency difference limens, and vocalizations. Journal of Comparative and Physiological Psychology, 88(1), 1.