Stosowanie kortykosteroidów u psów

Kortykosteroidy i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) to główne leki stosowane w celu zmniejszenia stanu zapalnego. Każdy z nich ma inny mechanizm działania, więc tylko lekarz weterynarii może ocenić, który z nich jest najbardziej odpowiedni dla twojego zwierzaka.
Stosowanie kortykosteroidów u psów

Ostatnia aktualizacja: 05 marca, 2022

Podawanie kortykosteroidów u psów jest zalecane w przypadku różnych przewlekłych patologii i niektórych niedoborów metabolicznych. Jednak ich skuteczność lecznicza jest przedmiotem wielu kontrowersji ze względu na skutki uboczne dla organizmu.

W dalszej części artykułu dowiemy się więcej o lekach kortykosteroidowych, ich zagrożeniach i korzyściach dla zdrowia naszych najlepszych przyjaciół.

Czym są kortykosteroidy?

Należące do grupy hormonów zwanych steroidami, organizm ludzi i psów w sposób naturalny wydziela umiarkowane dawki niektórych kortykosteroidów, takich jak kortyzol (hydrokortyzon) i kortykosteron. Hormony te są produkowane w korze nadnerczy, co tłumaczy ich nazwy.

Organiczna funkcja kortykosteroidów jest związana z kontrolowaniem sytuacji stresowych lub lękowych. W takich przypadkach małe dawki są wydzielane do krwiobiegu w celu wywołania szybkiej reakcji.

Pies szczepienie

Jednak ich farmakologiczne zastosowanie wynika z ich silnego działania przeciwzapalnego. Kortykosteroidy zapobiegają gromadzeniu się komórek zapalnych w obszarach dotkniętych chorobą, co powoduje odwrócenie objawów.

Stosowanie kortykosteroidów u psów: w jakich chorobach są stosowane?

Kortykosteroidy mogą być przepisywane doustnie (tabletki), miejscowo (maści i kremy), w postaci inhalacji i zastrzyków. Forma stosowania powinna być zgodna z zaleceniami lekarza weterynarii i zależy od choroby, która ma być leczona.

Ich podawanie ma na celu powstrzymanie procesu zapalnego i złagodzenie ostrych objawów wywołanych przez następujące schorzenia:

  • Alergie i stany zapalne skóry.
  • Zaburzenia metaboliczne, takie jak niedoczynność kory nadnerczy.
  • Choroby reumatyczne.
  • Alergie i patologie układu oddechowego.
  • Alergiczne zapalenie spojówek.
  • Zespół nerczycowy (nerkowy).
  • Choroby autoimmunologiczne, takie jak choroba Addisona czy Crohna.
  • Przeszczepy narządów
  • Zapalenie ścięgien i zapalne urazy mięśni.
  • Leczenie paliatywne nowotworów złośliwych.

Dlaczego stosowanie kortykosteroidów u psów jest kontrowersyjne?

W zasadzie jest to kontrowersyjne, ponieważ nie są one w stanie leczyć prawdziwej przyczyny zapalenia. Innymi słowy, ich działanie jest paliatywne, więc tylko tymczasowo łagodzą objawy.

Ponieważ nie mają ustalonych kryteriów działania, hamują funkcje immunologiczne limfocytów i makrofagów w obszarach objętych stanem zapalnym. W rezultacie często mają one działanie immunosupresyjne, które uszkadza organizm i sprawia, że zwierzę jest podatne na inne choroby.

W rzeczywistości mogą one mieć efekt odwrotny do pożądanego, ponieważ zapobiegają nawet rozszerzaniu się naczyń krwionośnych i uwalnianiu enzymów, które są kluczowe dla naturalnego łagodzenia stanu zapalnego.

Łagodne skutki uboczne stosowania kortykosteroidów u psów

W umiarkowanych dawkach podczas krótkich kuracji kortykosteroidy mogą powodować następujące reakcje:

  • Zwiększone pragnienie i apetyt.
  • Tendencja do nadwagi.
  • Nagromadzenie płynów i obrzęki w różnych częściach ciała.
  • Zmiany behawioralne: lęk, zaburzenia snu itp.
  • Tachykardia i zaburzenia rytmu serca.
  • Wahania nastroju.
  • Powolne gojenie.

Przewlekłe skutki uboczne stosowania kortykosteroidów u psów

Stwierdzono również poważne skutki uboczne długotrwałego stosowania kortykosteroidów u psów. Uszkodzenie może stać się przewlekłe, stan będzie się utrzymywał do końca życia zwierzęcia i wymagał stałego leczenia.

Kortykosteroidy zmniejszają produkcję i wydzielanie śluzu żołądkowego, eliminując w ten sposób główną warstwę ochronną ściany żołądka. Z drugiej strony, zwiększają wydzielanie kwasu solnego, który sprzyja zapaleniu żołądka i wrzodom.

Rak skóry u psa, a stosowanie kortykosteroidów

Wiele zwierząt domowych ma problemy z wiązaniem wapnia, co sprawia, że ich kości są bardziej podatne na choroby zwyrodnieniowe, takie jak dysplazja i zapalenie kości i stawów. Wykazano również, że są one bardziej podatne na złamania i urazy z powodu zużycia masy kostnej.

Ponadto u zwierząt poddawanych działaniu dużych dawek kortykosteroidów stwierdzono różne zmiany metaboliczne. Dotyczy to zaburzeń równowagi w poziomie witamin i minerałów oraz w produkcji hormonów.

Kortykosteroidy zaburzają też metabolizm węglowodanów przyjmowanych codziennie w diecie. W rezultacie u psa może dojść do hiperglikemii i rozwoju cukrzycy.

Inne skutki uboczne leczenia kortykosteroidami

  • Obrzęki uogólnione w wyniku nadmiernego gromadzenia się płynów w jamie brzusznej.
  • Zużycie struktur mięśnia sercowego i zwiększone ryzyko zawału serca.
  • Zwiększone ciśnienie w gałce ocznej, które sprzyja rozwojowi zaćmy i jaskry.
  • Ciężka immunosupresja.
  • Wysokie ciśnienie krwi.

Kortykosteroidy u psów: przeciwwskazania

Przeciwwskazane jest stosowanie kortykosteroidów u psów z rozpoznanym zapaleniem (lub wrzodem) żołądka, cukrzycą, chorobami serca i infekcjami. Działanie immunosupresyjne może prowadzić do szybkiej śmierci.

This might interest you...
Chemioterapia u psów – co powinieneś wiedzieć?
My Animals
Przeczytaj na My Animals
Chemioterapia u psów – co powinieneś wiedzieć?

Chociaż mogą powodować działania niepożądane (tylko 5% pacjentów ich doświadcza), należy zauważyć, że chemioterapia jest skuteczna w blisko 80% prz...



  • Masters, A. K. et. Al. (2018) Effects of short-term anti-inflammatory glucocorticoid treatment on clinicopathologic, echocardiographic, and hemodynamic variables in systemically healthy dogs. Am J Vet Res; 79(4): 411-423.
  • Blois. S & Mathews. KA. (2016). Anti-Inflammatory Therapy.Textbook of Veterinary Internal Medicine. en Ettinger.S, et al. (8º Ed). Saunders.USA.