Taniec pszczół – jaką pełni rolę ten sekretny język?

19 października, 2020

Taniec pszczół to sposób, w jaki owady lokalizują pożywienie i przekazują informacje swoim towarzyszom. Sposób, w jaki pszczoły miodne lokalizują pożywienie od wieków intryguje przyrodników, ponieważ komunikacja między wieloma zwierzętami wciąż pozostaje tajemnicą dla etologów.

W tym artykule wyjaśnimy, na czym polega taniec pszczół.

Stosunkowo niedawno odkryto taniec pszczół, złożony system komunikacji poprzez ruchy ciała. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej o tym ciekawym i wyrafinowanym zachowaniu.

Taniec pszczół: sekretny język

Pszczoły miodne (Apis mellifera) to owady o złożonej strukturze społecznej. Żyjąc w ulach żywią się nektarem kwiatów występującym w naturze, więc odgrywają kluczową rolę w zapylaniu ekosystemów i utrzymaniu flory.

pszczoła

Znamy jako „taniec pszczół” złożony system komunikacyjny, którego pszczoły robotnice używają, aby przekazywać pozostałej części ulu kierunek i odległość, w jakiej znajdują się kwiaty. Osiąga się to poprzez serię ruchów i „wywijasów” ciała.

Sam taniec opiera się na dwóch zasadach: odpowiedni kąt i czas trwania. Kąt wskazuje kierunek jedzenia względem słońca, a czas trwania tańca – odległość. W następnej części omówimy te koncepcje.

Taniec pszczół – rodzaje

Mówiąc najogólniej, istnieją dwa rodzaje tańca pszczół: taniec okrągły i taniec wywijany. Kiedy źródło pożywienia znajduje się w promieniu 50 metrów od robotnika wykonuje się taniec okrągły. W nim czas jego trwania wskazuje odległość do źródła pożywienia, ale bez określenia kierunku.

Taniec wywijany ma miejsce, gdy pszczoła znajdzie źródło pożywienia w odległości ponad 150 metrów. Robotnik, który ją wykonuje leci w linii prostej, wraca półkolem do punktu wyjścia, a następnie wykonuje ruch odwrotny i symetryczny.

Wykonując ruch centralny, ciało pszczoły wykonuje „ruchy” z boku na bok. Jednocześnie emituje dźwięk o niskiej częstotliwości. Odległość od momentu poruszenia się jest przybliżoną wskazówką odległości od kwiatów.

Kąt wyznacza kierunek

Jak widzimy, przedstawienie odległości, w jakiej znajdują się kwiaty jest dość proste. Jednak zrozumienie, w jaki sposób pszczoły komunikują kierunek jedzenia jest nieco bardziej złożone.

Pszczoły używają plastra miodu jako mapy do reprezentowania otoczenia ula. Kluczem jest kąt, który pszczoła przyjmuje w stosunku do pionu plastra miodu. Jeśli pszczoła chce wskazać, że kwiaty są skierowane w stronę słońca, wykona część ruchu w kierunku dachu plastra miodu i odwrotnie.

Jeśli kierunek jest pod określonym kątem, powiedzmy 60 stopni na zachód od Słońca, pszczoła wykona ten kąt w stosunku do pionu. Tak więc te skrzydlate owady znają kierunek swojego źródła pożywienia dzięki stosunkowo złożonemu tańcu.

 Cierpliwe i przerywane dochodzenie

System ten został odkryty przez austriackiego etologa Karla von Frischa, znanego badacza tych owadów, który rozpoczął pracę w latach trzydziestych XX wieku. Jednak po dojściu partii nazistowskiej do władzy w Niemczech został odsunięty od odpowiedzialności za posiadanie żydowskich przodków.

Mimo to, z powodu straszliwej zarazy, która nawiedziła ule w Bawarii został wezwany do podjęcia próby jej powstrzymania, aby mógł kontynuować swoje badania. Ostatecznie, po żmudnych wysiłkach, udało mu się zademonstrować ten mechanizm, za co w 1973 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii.

Czy możemy komunikować się z pszczołami?

Teraz, gdy już wiemy, jak działa taniec pszczół możemy zbadać kilka możliwości, które się przed nami otwierają. Jedną z nich jest porozumiewanie się z pszczołami miodnymi. Czyli naśladowanie ich tańca, aby zobaczyć, czy będą w stanie go poprawnie zinterpretować.

Grupa naukowców z Uniwersytetu Harvarda rozpoczęła pracę z RoboBee, małym robotem w kształcie owada.

Urządzenie to jest bardzo przydatne do zbierania danych środowiskowych dzięki niewielkim rozmiarom i wszechstronności. A tym razem zostało użyte do analizy zachowania zwierząt. RoboBee został wprowadzony do ula, a następnie naśladował dobrze znany taniec.

taniec pszczół


Schemat tańca pszczół. Zgodnie z oczekiwaniami naukowców, właśnie tam, gdzie wskazywał taniec pojawiła się grupa pszczół. Ostatecznie, jak widzimy, technologia pozwala nam dowiedzieć się znacznie więcej o zwierzętach, a nawet komunikować się z nimi.

https://es.wikipedia.org/wiki/Danza_de_la_abeja

https://es.wikipedia.org/wiki/Karl_von_Frisch

Frisch, K. V. (1950). Bees: their vision, chemical senses and language (No. QL568. A6 F62).