Słoń w kulturze oraz jego rola w cywilizacji

20 października, 2020
Rola słoni w cywilizacji na przestrzeni dziejów zmieniała się. Nie różni się jednak zbytnio od roli, jaką pełnią dzisiaj.

Słoń w kulturze nie jest czymś nowym i jego rola, chociaż zmienna, sięga niepamiętnych czasów. W rzeczywistości istnieją dowody na to, że słonie były w niewoli już 4500 lat temu. Tak więc większość słoni wykorzystywanych przez starożytne lub współczesne cywilizacje pochodziła prosto z ich naturalnych siedlisk.

Rola słoni w cywilizacji

Słonie to największe i najpotężniejsze zwierzęta lądowe, które zawsze wzbudzały ciekawość, zazdrość oraz strach. Ludzie albo je czczą, albo znęcają się nad nimi, zarówno w czasach obecnych, jak i starożytnych.

rola słoni w cywilizacji

Słoń jest jednym z gatunków, dzięki któremu można chronić bioróżnorodność. Istnieją trzy gatunki słoni – słoń leśny, słoń afrykański i słoń azjatycki. Wszystkie były trzymane w niewoli i tresowane do różnych celów.

Zostały one opisane na przestrzeni dziejów, dlatego fakt, że odegrały ważną rolę w wielu wydarzeniach, jest niepodważalny. Być może pomoże Ci to zrozumieć związek tego gatunku z ludźmi.

Słoń w kulturze – wojna

Indie w okresie wedyjskim

Już od od zarania dziejów słonie były częścią hinduskiej marynarki wojennej. Istnieje wiele historii z czasów starożytnych, które opisują wykorzystanie słoni jako zwierząt bojowych.

Pierwsza informacje o słoniu zabitym w walce w Indiach pochodzi z 1100 roku p.n.e.

Epoka hellenistyczna

Starożytna Grecja ma liczne dane dotyczące znaczenia słoni w bitwach, które pokonały cesarza Cyrusa z Persji w 530 roku p.n.e. W rzeczywistości historie są jeszcze bardziej szczegółowe w bitwie między Aleksandrem Wielkim a Dariuszem III z Persji w 331 r p.n.e.

Kraje południowego regionu Morza Śródziemnego

W innym regionie Imperium Aleksandryjskiego Ptolemeusz I z Egiptu zbudował własną armię słoni. Zaczęło się od 43 słoni azjatyckich, które schwytał podczas bitwy o Gazę w 312 roku p.n.e. W związku z tym jego syn Ptolemeusz II włączył wiele z tych słoni do swojej armii.

Słoń w kulturze – kraje azjatyckie

Wiele imperiów hinduskich upadło w pierwszym tysiącleciu p.n.e., a słonie były bardzo ważną częścią takich konfliktów zbrojnych.

Słonie ceremonialne

Ze względu na imponujące rozmiary ludzie często używali słoni jako symbolu mocy. Utrzymanie ich wymaga dużych nakładów finansowych i z tego powodu są dobrym wskaźnikiem pozycji społecznej ich opiekuna.

pomnik słonia

Później, zwierzęta te stały się idealnym prezentem dla europejskich królów. Na przykład, w 1230 roku sułtan Kairu podarował słonia królowi Fryderykowi z Sycylii. Ten ostatni natychmiast wykorzystał go, aby triumfalnie wjechać do Mediolanu.

Słoń w kulturze – zwierzęta pociągowe

Kraje azjatyckie

Wykorzystanie słonia jako zwierząt bojowych jest rzeczywiście często spotykane w historii. Jednak nie ulega wątpliwości, że równie często są wykorzystywane jako zwierzęta pociągowe. Profesor Dan Wylie sugeruje, że wykorzystanie słoni do budowy, wycinki i transportu sięga 2000 lat p.n.e.

Biorąc pod uwagę ich rozmiar, siłę i inteligencję, wiele osób uważa je za żywe maszyny, które można wykorzystywać do wielu zadań.

Kraje afrykańskie

Ponad 2000 lat po tym, jak Kartagina wytresowała słonie do walki, król Belgii Leopold stworzył dla nich szkołę pracy w Kongu. W 1910 r. było tam już 35 okazów. Następnie szkoła stała się znana jako „Centrum Udomowienia Słonia”. Jednak później centrum zostało porzucone.

słoń na wolności

Słonie cyrkowe

Pierwsze słonie wzięły udział w hinduskich pokazach w 1000 roku p.n.e. I od tamtej pory występowały w nich niemal bez przerwy.

Oprócz tortur w rzymskich amfiteatrach, o których wspomnieliśmy powyżej, słonie przeszkolono także, aby zabawiały publiczność w cyrkach z tamtych czasów. Ich repertuar obejmował chodzenie po linie, przebieranie się w krzykliwe garnitury, rzucanie nożami itd.

słoń w kulturze - słonie w cyrku

Koncepcja nowoczesnego cyrku powstała w XIX-wiecznej Europie, w Anglii i Francji. Potem rozniosła się po całym świecie i dotarła na kontynent amerykański. W 1887 roku istniał tam już cyrk ze 160 słoniami.

Słoń w kulturze – zoo

Słonie są przetrzymywane w niewoli w ramach osobistych kolekcji od ponad 3500 lat. Starożytne mezopotamskie miasto Ur – 2000 p.n.e. – trzymało je już w ogrodach zoologicznych dla uciechy publiczności. Obecnie słonie pozostają główną atrakcją zoo. Szacuje się, że w ogrodach zoologicznych na Zachodzie w niewoli żyje ponad 1000 osobników słoni afrykańskich.

  • Fowler M, Mikota S. Biology, Medicine, and Surgery of Elephants. Hoboken: John Wiley & Sons; 2008.