Walenik mały: charakterystyka, rozmnażanie i ciekawostki

Ten waleń jest zagadką dla badaczy, ponieważ jego obserwacje były tak rzadkie, że niewiele o nim wiadomo. Przyjrzyjmy się kilku ciekawym faktom.
Walenik mały: charakterystyka, rozmnażanie i ciekawostki
Sara González Juárez

Napisane i zweryfikowane przez psycholog Sara González Juárez.

Ostatnia aktualizacja: 04 stycznia, 2023

Walenie, które zamieszkują najzimniejsze wody naszej planety, są, poza kilkoma wyjątkami, w dużej mierze nieznane. Tak jest w przypadku tego osobnika, walenik mały, podobny do wieloryba (w potocznym znaczeniu tego słowa), ale bliższy płetwalowi. Jest jedynym ocalałym przedstawicielem swojego rodzaju.

Te morskie olbrzymy (ogromne w porównaniu z ludźmi, nawet jeśli ich nazwa zawiera określenie “mały”) zasługują na znacznie więcej uwagi, niż się im poświęca. Dlatego właśnie w tym miejscu znajdziesz kompletny opis ich biologii, więc nie przegap niczego poniżej.

Taksonomia i charakterystyka

Walenik mały (Caperea marginata) to gatunek fiszbinowca (tzn. posiadającego filtrujące fiszbiny zamiast zębów) z rodziny Waleniowatych (Cetotheriidae) i podrodziny  Walenikowatych (Neobalenidae). Ta ostatnia grupa obejmuje dwa gatunki, obecnego wieloryba i wymarłego od miocenu Miocaperea pulchra.

Jest to najmniejszy fiszbinowiec, mierzy 6,5 metra długości i waży około 3 ton. Ma wydłużone, smukłe ciało, z małą płetwą grzbietową umieszczoną bardziej ogonowo niż u innych gatunków. Nad pyskiem leżą dwa nozdrza w V-kształtnych szczelinach, które odróżniają go od innych wielorybów.

Siedlisko walenika małego

Ten waleń występuje w ograniczonym zasięgu geograficznym wokół wód bieguna południowego. Występuje również w niewielkiej linii obejmującej oceany Spokojny i Atlantycki. Jest to więc środowisko wodne i pelagiczne, z bardzo zimnymi wodami.

Istnieją niewielkie populacje w wyjątkowych miejscach, takich jak Tierra del Fuego i niewielki region Tasmanii. Jedno z badań dowiodło nawet o obserwacji osobnika na półkuli północnej u wybrzeży Gambii w Afryce.

Walenik mały nie był szeroko monitorowany, ponieważ obserwacje są bardzo rzadkie i trudne do śledzenia. Uważa się, że są to miejsca, w których zooplankton jest obfity i gdzie walenie częściej żerują.

Żerowanie

Obserwacje tego walenia w miejscach żerowania są rzadkie. Dlatego większość informacji o ich diecie pochodzi z analizy zawartości żołądków martwych osobników. Podobnie jak większość fiszbinowców, żywi się krylem, małymi skorupiakami i zooplanktonem obecnym w wodzie.

Wchłaniając duże ilości wody, fiszbiny walenika małego filtrują pokarm. Następnie zwierzę wypluwa czystą wodę.

Zachowanie walenika małego

Jeśli istnieje jeden nieznany aspekt tego ssaka, to jest nim jego zachowanie. Dane są sprzeczne, gdyż obserwacje grup tych zwierząt sugerują, że poruszają się one w małych grupach rodzinnych. Jednak rzadkie spotkania z nimi skłaniają innych autorów do twierdzenia, że są samotnikami.

Poza tym nie wiadomo, czy migrują, jak się komunikują i czy nawiązują relacje z innymi gatunkami. Większość opublikowanych artykułów dotyczy wyjątkowych obserwacji lub budowy kości, która wyraźnie różni się od innych gatunków waleni z rodziny fiszbinowców.

Rozmnażanie

To kolejny, raczej nieznany aspekt walenika małego. Wiadomo, że każda samica rodzi jedno cielę po 10-12 miesiącach ciąży. Twierdzimy tak, ponieważ wynika to z danych uzyskanych od innych gatunków waleni podobnej wielkości.

Cielęta pozostają z matką do czasu odsadzenia, które następuje w wieku około 6-12 miesięcy, w zależności od tempa wzrostu cielęcia. Gdy zacznie samodzielnie jeść, mały waleń w końcu znajdzie własną drogę z dala od matki.

Status ochronny walenika małego

Walenik mały
Caperea marginata.

Jak możesz sobie wyobrazić w tym momencie, ograniczone dane dotyczące walenika małego są niewystarczające do ogłoszenia szczegółowego statusu ochrony. W związku z tym jest tymczasowo wpisany na Czerwoną Listę IUCN jako “Least Concern” (LC).

Ludzie zazwyczaj na nie nie polują, ale kilka razy w latach 70. padły ich ofiarą. Prawdopodobnie największym zagrożeniem dla tych waleni jest to samo, co dla wielu innych – przypadkowe spotkanie z łodzią. Udokumentowano przypadki śmierci na mieliźnie, inne osobniki zginęły w wyniku zaplątania się w sieci rybackie, a jeszcze inne w wyniku zderzenia z łodzią. Jednak działalność człowieka jest raczej rzadka w ich deklarowanym zasięgu, ponieważ są to bardzo zimne wody.

Nie jest jasne, czy ten brak informacji o waleniku małym jest przeszkodą w jego ratowaniu (gdyby był zagrożony), czy też paszportem do trzymania się jak najdalej od ludzi. W każdym razie, ta tajemnica zamarzniętych oceanów może w pewnym momencie ujawnić swoje sekrety.

To może Cię zainteresować ...
Albatros ciemnolicy, najstarszy ptak na świecie
My Animals
Przeczytaj na My Animals
Albatros ciemnolicy, najstarszy ptak na świecie

Albatrosy to rodzina dużych ptaków morskich o długiej żywotności, z których najstarszym ptakiem na świecie jest Albatros ciemnolicy.



  • Cooke, JG 2018. Caperea marginata . La Lista Roja de Especies Amenazadas de la UICN 2018: e.T3778A50351626. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T3778A50351626.en . Consultado el 23 de diciembre de 2022 .
  • Caperea marginata (pygmy right whale). (s. f.). Animal Diversity Web. https://animaldiversity.org/accounts/Caperea_marginata/
  • Tsai, C. H., & Mead, J. G. (2018). Crossing the equator: a northern occurrence of the pygmy right whale. Zoological Letters4(1), 1-4.
  • Fordyce, R. E., & Marx, F. G. (2013). The pygmy right whale Caperea marginata: the last of the cetotheres. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences280(1753), 20122645.
  • Kemper, C. M. (2002). Distribution of the pygmy right whale, Caperea marginata, in the Australasian region. Marine Mammal Science18(1), 99-111.

Treści zawarte w serwisie My Animals są udostępniane w celach informacyjnych. Nie mogą zastąpić diagnozy, porady czy leczenia u specjalisty. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości najlepiej skonsultować się z zaufanym weterynarzem.