Żmija iberyjska – coś więcej niż tylko mit

Żmija iberyjska zamieszkuje Półwysep Iberyjski i Afrykę Północną. Pomimo złej reputacji, po odkryciu woli uciec i normalnie nie rzuca się do ataku.
Żmija iberyjska – coś więcej niż tylko mit

Ostatnia aktualizacja: 23 marca, 2021

Żmija iberyjska (Vípera latastei) to gatunek typowy dla regionów o klimacie śródziemnomorskim. Dlatego też ten gad występuje na Półwyspie Iberyjskim oraz w Afryce Północnej.

W języku angielskim żmija ta nazywana jest “żmiją zadartonosą” i zawdzięcza tę nazwę wyrostkowi na głowie, który nadaje jej ciekawy wygląd.

Gatunek ten jest średniej wielkości i chociaż jest nieśmiały, gdy jest zagrożony, rozszerza szyję, aby wydawać się większym.

Jeśli niebezpieczeństwo nie ustąpi, zwierzę nie zawaha się zaatakować. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym śmiercionośnym, ale fascynującym gadzie, czytaj dalej.

Jak rozpoznać żmiję iberyjską?

Pierwszą godną uwagi cechą tego zwierzęcia jest jego trójkątna głowa, która znacząco odróżnia się od ciała. Oprócz typowego „zadartego nosa” ma również przenikliwe oczy z żółtą lub złotą tęczówką. Pamiętajmy, że żmije, w przeciwieństwie do węży, mają pionową eliptyczną źrenicę.

Jeśli chodzi o tułów, jest stosunkowo gruby, a ogon jest proporcjonalnie krótki. Maksymalna znana długość wynosi 73 centymetry (28 cali), ale większość okazów ma zakres od 50 do 60 centymetrów (20 do 23 cali).

widok na żmiję z góry

Należy zauważyć, że pigmentacja jest mniej zróżnicowana niż u większości innych żmij europejskich. Zatem kolor ciała tego gada waha się od ciemnoszarego do brązowego.

Z tyłu głowy często ma dwa ukośne ciemne paski, które mogą się łączyć, tworząc odwróconą literę V. Wreszcie, na grzbiecie ma typowy zygzakowaty wzór.

W przeciwieństwie do innych gatunków węży, u żmii iberyjskiej występuje niski poziom dymorfizmu płciowego.

Czego można się spodziewać po ugryzieniu żmii iberyjskiej?

Ukąszenie tej żmii jest stosunkowo poważne. Nawet, jeśli toksyczność jadu żmii iberyjskiej jest niższa w porównaniu z innymi żmijami europejskimi, ilość wstrzykniętego jadu jest znacznie wyższa.

W badaniu dotyczącym częstości ukąszeń przez żmiję wśród ludzi w Hiszpanii w latach 1965–1980 odnotowano w sumie 125 przypadków.  Roczna śmiertelność z powodu tego gada wynosi od trzech do siedmiu osób, jest bardzo niska, ale wciąż istotna.

Gdzie zamieszkuje żmija iberyjska?

Jest to gatunek typowy dla wilgotnych, półsuchych i półsuchych regionów śródziemnomorskich. Preferuje suche obszary skaliste porośnięte zaroślami, ale także lasy, strome zbocza i kamienne mury z pewną roślinnością oddzielającą ją od pól uprawnych i łąk.

Najczęściej żmije zamieszkują otwarte lasy i zarośla przez cały rok. Jednak latem przemieszczają się blisko brzegów rzek, a zimę spędzają na obszarach o mniej otwartych lasach.

Populacja żmii

Ogólnie rzecz biorąc, zarówno na Półwyspie Iberyjskim, jak i w Afryce Północnej, żmija iberyjska ma nieciągłe rozmieszczenie, z rozproszonymi i izolowanymi jądrami o średniej i niskiej gęstości populacji.

Do głównych czynników zagrażających populacji żmii iberyjskiej należą:

  • Zmiany siedlisk w wyniku pożarów lasów, wykorzystania gruntów pod rolnictwo, rozwój miast i budowę dróg.
  • Wypadki drogowe.
  • Ataki z powodu odrazy lub uznania jej za gatunek szkodliwy.

Żmija iberyjska zagrożona z powodu uprzedzeń i nienawiści

Od niepamiętnych czasów człowiek prześladował węże z powodu ich złej reputacji jako niebezpiecznych i obrzydliwych zwierząt. Co więcej, były tematem wszelkiego rodzaju fałszywych mitów i legend.

Z drugiej strony są przedmiotem nielegalnego handlu prowadzonego przez kolekcjonerów i przesądne osoby.

W Portugalii żmija iberyjska jest łapana i sprzedawana z powodów zabobonów. W rezultacie ich głowy są sprzedawane jako amulety. Ponadto istnieją wzmianki, że praktyka ta sięga średniowiecza.

Sprytne mechanizmy obronne

Główną strategią żmii iberyjskiej przeciw drapieżnikom jest mimikra. Jej popielata pigmentacja z zygzakiem na plecach zapewnia doskonały kamuflaż. Ten wzór jest szczególnie przydatny w zaroślach wrzosu, janowca i żarnowca.

Z drugiej strony, jej siedzący tryb życia i bardzo dyskretne zachowanie również pomaga jej pozostać niezauważoną. Po wykryciu woli uciec, ale gdy zostanie schwytana lub osaczona, wydaje z siebie groźny syk i może energicznie gryźć.

całe ciało żmii iberyjskiej

Jak widać, nie wszystkie uprzedzenia są uzasadnione. Podobnie jak wszystkie inne zwierzęta, żmije próbują przetrwać i atakują tylko wtedy, gdy nie mają innego wyjścia.

Musimy przezwyciężyć ten nieuzasadniony strach, ponieważ szacunek dla wszystkich żywych istot – niezależnie od tego, jak niebezpieczne mogą się nam wydawać – jest niezbędny dla zachowania różnorodności biologicznej na naszej planecie.

To może Cię zainteresować ...
Krab wampir (Geosesarma sp): pielęgnacja i cechy
My AnimalsPrzeczytaj na My Animals
Krab wampir (Geosesarma sp): pielęgnacja i cechy

Krab Geosesarma, znane również jako krab wampir lub Red Devil jest łatwy w pielęgnacji. Mimo to Twoje terrarium powinna mieć kilka specyficznych ce...