Kwezal herbowy: niesamowity, tajemniczy ptak

03 Sierpień, 2020

Podobnie jak inne ptaki, kwezal herbowy w przypadku samic ma mniej widoczny wzór upierzenia.

Kwezal herbowy, naukowo znany jako Pharomachrus mocinno, jest jednym z najbardziej charakterystycznych ptaków w Ameryce Południowej. Jego kolor i symbolika sprawiają, że jest to jeden z najbardziej poszukiwanych gatunków. Ze wszystkimi problemami, jakie pociąga za sobą to poszukiwanie.

Etymologicznie nazwa kwezal ma swoje korzenie w meksykańskim nahuati quetzalli, co oznacza “piękne błyszczące pióro”. Piękno tego ptaka, zarówno ze względu na kolory, jak i sylwetkę sprawiało, że w przeszłości kojarzono je z bóstwami. Aztekowie powiązywali ją z Quetzalcóati, a Majowie z Kukúlkan.

Święta wartość ich piór była na tyle duża, że ​​mogli je nosić tylko kapłani i wysoko postawieni urzędnicy.

Kwezal herbowy – morfologia i zachowanie

Pomimo średniej wielkości około 40 centymetrów istnieją okazy, które mogą osiągać nawet metr. Większość tej długości to pióra ogonowe, najcenniejsze ze względu na swój rozmiar i kolorową pigmentację. Jednak przy fizycznym opisie kwezala należy rozróżnić dorosłe samice i samców.

Samce mają cztery nadkrytyczne pióra w kolorze intensywnej, opalizującej szmaragdowej zieleni. W rzeczywistości, w zależności od światła słonecznego można zaobserwować odcienie niebieskiego lub złotego, co nadaje im „aspekt świętego”.

Z drugiej strony brzuch jest pokryty piórami w kolorze elektrycznej czerwieni, która nie pojawia się u samic, które mają mniej rzucające się w oczy zielone i szare upierzenie.

Kolejną charakterystyczną cechą samic jest obecność czarnego dzioba i krótszego, białego ogona z ciemnymi poziomymi liniami.

pharomachrus mocinno

Kwezal jest również znany jako tepeaguacate ze względu na swoje upodobanie do awokado. Ponadto jego dieta zawiera inne owoce, takie jak jeżyny i owady.

Śpiew tego ptaka, który pojawia się między lutym a czerwcem  zbiegając się z okresem reprodukcyjnym bardzo się wyróżnia. Delikatny śpiew został opisany w starej gwatemalskiej legendzie, która przypisuje hiszpańskim podbojom utratę intensywności śpiewu kwezala.

Kwezal zwykle buduje gniazda wykorzystując małe wnęki w balach, ale nigdy nie są one na poziomie gruntu. Każda samica składa zwykle dwa jaja, które będą inkubowane na przemian przez cały dzień przez oboje rodziców.

Po 20 dniach następuje wyklucie małych nagich kurczaków. Po miesiącu pojawi się u nich upierzenie niezbędne do odbywania krótkich lotów i zdobywania pożywienie.

Status dystrybucji i ochrony

Kwezal żyje w lasach Meksyku i Ameryki Środkowej. Można go również znaleźć w górach na wysokości ponad 2000 metrów. Żyją na drzewach, które tworzą baldachim dżungli. Uwielbiają też gnijące drzewa, pnie lub dziury wykonane wcześniej przez inne ptaki.

Zwykle są dość nieaktywne i nie dokonują większych zmian w otoczeniu. W rzeczywistości bujna roślinność wynikająca z trwałej wilgotności pozwala na dobre zaopatrzenie w owoce przez cały rok.

kwezal herbowy

Obecnie Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uważa, że kwezal jest gatunkiem zagrożonym. Paradoksalnie atrakcyjność i mitologiczny wątek  towarzyszący pochodzeniu tego gatunku to czynniki, które najbardziej mu szkodzą czyniąc go celem polowań i nielegalnego handlu.

Kwezal nie jest w stanie żyć w niewoli, więc wkrótce po schwytaniu umiera. Ponadto zmiany klimatu i niszczenie ich siedlisk przyczyniły się do zaniku ponad połowy stanowisk lęgowych, co ma i będzie miało wpływ na przyszłe populacje.

  • EcuRed. Quetzal. (S.f). Recuperado de https://www.ecured.cu/Quetzal#Descripci.C3.B3n
  • Peña, E.(2001). Animal Diversity Web. Pharomachrus mocinno. Recuperado de https://animaldiversity.org/accounts/Pharomachrus_mocinno/
  • Olguín, M. (2016). Gaceta Digital UNAM. El quetzal, ave al borde de la extinción. Recuperado de http://www.gaceta.unam.mx/20160104/el-quetzal-ave-al-borde-de-la-extincion/